اوّل مرتبه اراده كلام و ظهور ذات براى ذات و شهود متكلم ذات خويش را مى‌باشد به عنوان آنكه اراده مى‌نمايد اظهار كلمات وجودى را و شهود متكلم ذات خود را در حالتى كه كلام و متكلم و تكلّم به يك وجود موجودند و فرق آن با غيب وجود آن است كه در مرتبه غيب ظهور ذات للذات، جهت تجلى بصورت شهود كلام در مقام احديت وجود نيز منتفى است.

مرتبه دوم تجلى و ظهور حق است در مرتبه و احديت به صورت اسم متكلم، در اين مرتبه ذات واحد متجلى است به صورت اسماء كليه و اعيان ثابته و صور اسماء الهيه. حق در اين مرتبه از وجود، جميع كلمات الهيه را قبل از ظهور تفصيلى در الواح وجوديه و كتب مفصّله، به تفصيل شهود نموده و از ظهور حق به اسم متكلم در اين مرتبه اسماء و اعيان به تفصيل مشهود حق‌اند و اين مرتبه از كتاب و كلام جامع جميع كتب وجوديه و حاوى جميع كلمات الهيه است و حق خويش را در ملابس كلمات و صور و نقوش به صورت ظهور جمع در تفصيل شهود مى‌نمايد. در اين مرتبه از وجود وحدت حالت كلاميه به صورت كثرت كلامى ظهور نموده است و مقدمه است از براى ظهور مفصل در مفصل.

حق بعد از شهود خويش در كسوت كلمات، جهت ظهور مفصل در مفصّل و ايجاد كلمات محكمات و أخر متشابهات به وساطت نفس رحمانى، به اسم المتكلم متجلى در حروف و كلمات وجوديه مى‌شود. از تجلى كلام حق در عالم كون و وجود، مراتب كتب الهيه از كلمات تامات عقول طوليه و عرضيه و عوالم برزخيه و أخر متشابهات عوالم ماده و مدت ظاهر مى‌شود و كمال جلاء كه تجلى حق در عوالم وجوديه و رؤيت ذات خويش در كلمات كونيه باشد و كمال استجلاء كه رؤيت حق ذات خويش در كسوت و جلباب انسان كامل محمدى باشد، حاصل آيد و از تجلى در جلباب انسان كامل حق به صورت معروفيت مطلقه تجلى نمايد كه:

اسد اللّه در وجود آمد

در پس پرده آنچه بود آمد