سه رسائل فلسفى
(١)
٧ ص
(٢)
١١ ص
(٣)
١٧ ص
(٤)
٢١ ص
(٥)
٢٦ ص
(٦)
٤٢ ص
(٧)
٥٣ ص
(٨)
٧٧ ص
(٩)
٧٨ ص
(١٠)
٨٥ ص
(١١)
٨٩ ص
(١٢)
٩٠ ص
(١٣)
٩٢ ص
(١٤)
١٠٢ ص
(١٥)
١٠٣ ص
(١٦)
١٠٩ ص
(١٧)
١١١ ص
(١٨)
١١٦ ص
(١٩)
١١٧ ص
(٢٠)
١٢٥ ص
(٢١)
١٣١ ص
(٢٢)
١٤٥ ص
(٢٣)
١٥٠ ص
(٢٤)
١٦٨ ص
(٢٥)
١٧٢ ص
(٢٦)
١٧٦ ص
(٢٧)
١٨٩ ص
(٢٨)
١٩١ ص
(٢٩)
١٩١ ص
(٣٠)
١٩١ ص
(٣١)
١٩٢ ص
(٣٢)
١٩٤ ص
(٣٣)
١٩٥ ص
(٣٤)
١٩٥ ص
(٣٥)
١٩٦ ص
(٣٦)
١٩٦ ص
(٣٧)
١٩٧ ص
(٣٨)
١٩٨ ص
(٣٩)
٢٠٢ ص
(٤٠)
٢٠٣ ص
(٤١)
٢٠٦ ص
(٤٢)
٢٠٦ ص
(٤٣)
٢٠٨ ص
(٤٤)
٢١٠ ص
(٤٥)
٢١٠ ص
(٤٦)
٢١١ ص
(٤٧)
٢١٢ ص
(٤٨)
٢١٤ ص
(٤٩)
٢١٧ ص
(٥٠)
٢١٧ ص
(٥١)
٢٢١ ص
(٥٢)
٢٢١ ص
(٥٣)
٢٢٣ ص
(٥٤)
٢٢٤ ص
(٥٥)
٢٢٤ ص
(٥٦)
٢٢٦ ص
(٥٧)
٢٢٦ ص
(٥٨)
٢٢٧ ص
(٥٩)
٢٢٧ ص
(٦٠)
٢٢٨ ص
(٦١)
٢٢٩ ص
(٦٢)
٢٣١ ص
(٦٣)
٢٣٢ ص
(٦٤)
٢٣٣ ص
(٦٥)
٢٣٦ ص
(٦٦)
٢٣٨ ص
(٦٧)
٢٣٩ ص
(٦٨)
٢٤٣ ص
(٦٩)
٢٤٤ ص
(٧٠)
٢٤٤ ص
(٧١)
٢٤٥ ص
(٧٢)
٢٤٩ ص
(٧٣)
٢٤٩ ص
(٧٤)
٢٥٢ ص
(٧٥)
٢٥٣ ص
(٧٦)
٢٥٥ ص
(٧٧)
٢٥٩ ص
(٧٨)
٢٦٤ ص
(٧٩)
٢٧١ ص
(٨٠)
٢٧٤ ص
(٨١)
٢٧٧ ص
(٨٢)
٢٨١ ص
(٨٣)
٢٨٢ ص
(٨٤)
٢٨٥ ص
(٨٥)
٣٠٤ ص
(٨٦)
٣٠٨ ص
(٨٧)
٣١١ ص
(٨٨)
٣١٣ ص
(٨٩)
٣١٥ ص
(٩٠)
٣١٥ ص
(٩١)
٣٤١ ص
(٩٢)
٣٤٧ ص
(٩٣)
٣٥١ ص
(٩٤)
٣٥٢ ص
(٩٥)
٣٥٢ ص
(٩٦)
٣٦٧ ص
(٩٧)
٣٦٨ ص
(٩٨)
٣٧٤ ص
(٩٩)
٣٧٤ ص
(١٠٠)
٣٨٣ ص
(١٠١)
٣٨٣ ص
(١٠٢)
٣٨٧ ص
 
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص

سه رسائل فلسفى - الملا صدرا - الصفحة ١١٥

قدماى از عامه آيات مشتمل بر الفاظ نفس، وجه، عين، يد و ساق را از متشابهات مى‌دانند.

«تَعْلَمُ ما فِي نَفْسِي وَ لا أَعْلَمُ ما فِي نَفْسِكَ»، «يُحَذِّرُكُمُ اللَّهُ نَفْسَهُ»، «إِنَّما نُطْعِمُكُمْ لِوَجْهِ اللَّهِ»، «فَأَيْنَما تُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْهُ اللَّهِ»، «يَدُ اللَّهِ فَوْقَ أَيْدِيهِمْ»، «يَوْمَ يُكْشَفُ عَنْ ساقٍ».

و نيز آياتى نظير: «عَلى‌ ما فَرَّطْتُ فِي جَنْبِ اللَّهِ» حتى آياتى كه مشعر يا صريح در قرب حق نسبت به اشياء است، چون از تعقل احاطه قيوميه حق و از نحوه تجلى و ظهور او در آيات آفاق و انفس و معيت قيومى او نسبت به حقايق وجوديه عاجزند و ندانسته‌اند كه حقيقت احدى وجود با همه خلايق، معيت قيوميه دارد و نيز چون اين غوطه‌وران در اوهام و قاطنان عالم ماده و منغمران در طبيعت، از قرب و بعد و معيت و فوق، قرب و بعد زمانى و مكانى و از فوقيت، فوقيت مكانى فهميده‌اند و كوچكترين ارتقايى از براى افكار آنان به ملكوت اعلى حاصل نشده است، در اين قبيل از الفاظ موجود در قرآن دچار تحير شده‌اند؛ رواياتى كه در مقام تفسير آيات صفات از ائمه شيعه وارد شده است، متضمن معانى لطيفه‌اى است كه اهل تحقيق و صاحبان ذوق را به حالت وجد مى‌آورد، اعراض از طريقه اهل بيت كه خداوند مسبب آن را لعنت نمايد، براى امت اسلام گران تمام شد.

در بيان جميع آيات صفات، رواياتى از اهل بيت نبوت وارد شده است كه بدون مجامله و تعصب از حيث متانت و دقت، عالى‌ترين تحقيقات فلسفى و عرفانى در مقابل اين روايات نمودى ندارد.

جمعى از مفسران از اين جماعت- عامه- در تفسير آيه‌ «نَحْنُ أَقْرَبُ إِلَيْهِ مِنْ حَبْلِ الْوَرِيدِ» گفته‌اند: اى بالعلم، در حالتى كه علم حق عين ذات اوست و جميع اوصاف كماليه زائد بر حقيقت احدى حق تعالى نمى‌باشند.

در تفسير كريمه «و هو معكم أينما كنتم» و «هو اللّه فى السماوات و الأرض» و «هو الّذي فى السماء إله و فى الارض إله» گفته‌اند: و هو معكم اى بعلم و هو المعبود فى السماوات و الأرض و يا: يعلم ما فى السموات و الارض، در حالتى كه از اهل عصمت و طهارت يعنى ائمه شيعه عليهم السّلام حقايق و دقايق لطيفى در مقام تفسير اين قبيل از آيات نقل شده است.