بازشناسى منابع اصلى رجال شيعه - رحمان ستايش، محمد كاظم؛ جديدي نژاد، محمد رضا - الصفحة ١٦٦ - گفتار سوم استناد رجاليان به«رجال النجاشى»

پس از محقّق، علّامه حلّى (٦٤٨- ٧٢٦ ق) در خلاصة الأقوال و جز آن، از رجال النجاشى بسيار نقل كرده است. او در شرح حال نجاشى مى‌گويد:

ثقة معتمد عليه عندى. له‌ كتاب الرجال‌، نقلنا منه فى كتابنا هذا و غيره أشياء كثيرة؛

وى در نزد من، ثقه و مورد اعتماد است. براى او كتابى رجالى است كه ما در اين كتاب و جز اين كتاب، از آن، مطالب زيادى را نقل كرده‌ايم.[١] وى در خلاصة الأقوال در ١٢٦ مورد، به استناد توثيق، تضعيف و يا ديگر آراى نجاشى، حكم نموده و حتّى در موارد تعارض ميان رأى نجاشى و ديگران، رأى نجاشى را مقدّم داشته است.

نيز شهيد ثانى (م ٩٦٦ ق) در مسالك الأفهام در مسئله ارث به سبب عقد منقطع، اختلاف در مورد برقى را نقل كرده، مى‌گويد:

نجاشى، محمّد بن خالد برقى را تضعيف كرده و ابن غضايرى وى را ذم نموده است. در هنگام تعارض جرح و تعديل، جرح مقدّم مى‌شود و ظاهر حال نجاشى، نشانگر آن است كه او دقيق‌ترين رجالى و آشناترين فرد به احوال رجال است.[٢] پس از شهيد ثانى نيز اعتماد به نجاشى رحمه الله در كتاب‌هاى رجالى و فقهى، بسيار به چشم مى‌خورد، به طورى كه وى مستند تمام كسانى قرار گرفته كه به شكلى با رجال، سر و كار داشته‌اند. با بيانى ديگر، همه جوامع رجالى و كتاب‌هاى استدلالى، از رجال النجاشى استفاده كرده‌اند. اين نكته، به قدرى روشن است كه به استمرار بحث، نياز ندارد.

از سوى ديگر، رجاليان اهل سنّت نيز بسيارى از اطّلاعات رجالى مربوط به راويان شيعه را از رجال النجاشى استفاده كرده‌اند. براى نمونه، ابن حجر عسقلانى (٧٧٣- ٨٥٢ ق) در لسان الميزان خويش، بيش از هفتاد بار از نجاشى رحمه الله نقل قول كرده‌

[١]. خلاصة الأقوال، ص ٧٢( ش ١١٨)

[٢]. مسالك الأفهام، ج ٧، ص ٤٦٧