بازشناسى منابع اصلى رجال شيعه - رحمان ستايش، محمد كاظم؛ جديدي نژاد، محمد رضا - الصفحة ٢٨٢ - گفتار دوم تكرار برخى نام ها در باب«اصحاب» ائمه عليهم السلام و باب«من لم يرو عنهم عليهم السلام»

زيرا اشكال مطرح شده، اين است كه: «عبّاس بن معروف، از بكر بن محمّد ازدى، حديث نقل كرده است»، حال آن كه اشكال مورد بحث ما اين است كه: «چرا نام بكر بن محمّد ازدى در باب" من لم‌يروِ عنهم عليهم السلام" نيز ذكر شده است؟»، كه در تلخيص المقال تنها به اشكال اوّل، پرداخته شده است. بنا بر اين، كلام فاضل استرآبادى راه حلّ اشكال تكرار نيست.

از آن گذشته، اصل اشكال و جواب فاضل استرآبادى جا ندارد؛ چرا كه عبارت شيخ طوسى، در روايت بى‌واسطه، ظهور ندارد.[١] توجيه هشتم. سيّد بحر العلوم، توجيه ديگرى را از كلام استرآبادى در تلخيص المقال در شرح حال ثابت بن شريح، استفاده نموده است؛ زيرا فاضل استرآبادى در آن جا ابتدا از نجاشى نقل مى‌كند كه:

وى از امام صادق عليه السلام روايت مى‌كرده؛ امّا از ابو بصير و حسين بن ابى العلاء، بيشتر روايت مى‌نموده است.[٢] آن‌گاه خود مى‌گويد:

از آن جا كه بيشتر رواياتِ ثابت بن شريح، از غير ائمّه عليهم السلام است، شيخ طوسى رحمه الله وى را در باب «من لم‌يروِ عنهم عليهم السلام» ذكر كرده است.[٣] بايد توجّه داشت كه شيخ طوسى رحمه الله او را در باب اصحاب امام صادق عليه السلام نيز ذكر كرده است.

مامقانى در ردّ اين توجيه، همان ردّ توجيه ششم را گفته است.

توجيه نُهم. برخى از راويان، هميشه بى‌واسطه از ائمّه عليهم السلام روايت مى‌كرده‌اند.

مرحوم شيخ، نام اين عدّه را فقط در ابواب اصحاب ائمّه عليهم السلام ذكر كرده است. برخى ديگر از راويان نيز هميشه باواسطه از ائمّه عليهم السلام روايت مى‌كرده‌اند كه مرحوم شيخ، نام آنان را در باب «من لم‌يروِ عنهم عليهم السلام» آورده است. نيز برخى ديگر از راويان، هم‌

[١]. سماء المقال، ج ١، ص ١٣٧- ١٣٩

[٢]. رجال النجاشى، ص ١١٦( ش ٢٩٧)

[٣]. تلخيص المقال( مخطوط)، شرح حال:« ثابت بن شريح»