بازشناسى منابع اصلى رجال شيعه - رحمان ستايش، محمد كاظم؛ جديدي نژاد، محمد رضا - الصفحة ٤٠٧ - گفتار دوم نسخه هاى خطى«اختيار الرجال»

حدّ زيادى به ترتيب مصاحبت هر يك از آنان با معصومان عليهم السلام، قرار گرفته‌اند.

اغلب راويان، يك به يك عنوان شده‌اند و شرح حالشان جداگانه آمده است؛ ولى گاه چندين راوى، در يك عنوان، يا در يك خبر و يا در چند خبر مربوط به همه آنان، شرح حال شده‌اند. گاه نيز برخى راويان، عنوان جداگانه دارند و خبرهاى اختصاصى آنان، در شرح حالشان ذكر شده است؛ ولى با اين وجود، با ديگران نيز عنوان مشترك دارند.

گاه فاصله بين روايت‌هايى كه در عنوان اختصاصى يك راوى و عنوان مشترك وى وجود دارند، زياد است. از اين رو، براى دستيابى به اطّلاعات چنين راويانى، جستجوى فراوان لازم است.

بررسى فرقه‌هاى فاسد (همچون: زيديّه، فطحيّه و واقفيّه) با عنوان مستقل انجام گرفته است. همچنين در ضمن خبرهايى كه در شرح حال افراد، نقل شده‌اند، مطالب گوناگونى از: اخلاقيّات، آداب شرعى و واجبات نيز وجود دارد.

كتاب در شش جزء و بر اساس ترتيب زمانى راويان، تنظيم شده است.

گفتار دوم: نسخه‌هاى خطّى «اختيار الرجال»

در كتابخانه‌هاى ايران، تا كنون بيست و پنج نسخه خطّى از اختيار الرجال شناسايى شده است كه در اين جا گزارش آنها را بر اساس قدمتشان ارائه مى‌نماييم:

١. نسخه شماره ٢٦٣٦ كتابخانه آية اللَّه مرعشى نجفى، به خطّ نَسخ منصور بن على منصور خازن، ١٤ ربيع الأوّل ٥٧٧ ق، ٢٠٩ برگ. (فهرست نسخه‌هاى خطّى كتابخانه آية اللَّه مرعشى نجفى: ٧/ ٢٠٨)

٢. نسخه بدون شماره كتابخانه سيّد حسن مصطفوى، از اوّلْ افتادگى دارد، به خطّ نَسخ و بدون نام كاتب، ٢٤ ربيع الأوّل ٥٧٧ ق، ٢٣٣ برگ. سابقه: ميكروفيلم شماره ١٤٤٦ دانشگاه تهران. (فهرست ميكروفيلم‌هاى كتابخانه دانشگاه تهران: ١/ ٢٨٠)

٣. نسخه شماره ١٣٣- د دانشكده ادبيّات دانشگاه تهران، از جزء چهارم تا پايان جزء هفتم، به خطّ نَسخ و بدون نام كاتب، ٤ ذى‌قعده ٧٠٢ ق، رساله دوم مجموعه،