بازشناسى منابع اصلى رجال شيعه - رحمان ستايش، محمد كاظم؛ جديدي نژاد، محمد رضا - الصفحة ٢٠٧ - فصل سوم شيوه شناسى«الفهرست»

فصل سوم: شيوه‌شناسى «الفهرست»

شيخ طوسى رحمه الله اين كتاب را بر اساس ترتيب الفبايى تنظيم كرده تا استفاده از آن، آسان گردد. او «سهولت حفظ كتاب» را از فوايد اين شيوه تنظيم دانسته است.

همچنين وى تصريح نموده كه ترتيب نام افراد را بر اساس تاريخ، مورد نظر نداشته و مرادش از فهرست، ترتيب تاريخى افراد نبوده است از اين رو در برخى از موارد، به سبب رعايت ترتيب حروف الفبا، در اسامى، تقدّم يا تأخّر زمانى، رخ داده است.[١] شيخ طوسى رحمه الله در الفهرست، براى هر يك از نام‌هايى كه بسيار به كار رفته‌اند، بابى قرار داده است. براى نمونه، در باب «الف»، باب ابراهيم، باب اسماعيل، باب اسحاق و ... قرار داده است. وى در پايان باب هر يك از حروف الفبا، يك باب را با عنوان: «باب الواحد» به نام‌هايى اختصاص داده است كه تك بوده‌اند.

نكته قابل توجّه، آن كه: در باب‌هاى موجود در باب هر حرف، ترتيب الفبايى رعايت نشده است. براى نمونه، باب آدم، پس از باب‌هاى: ابراهيم، اسماعيل و اسحاق، و باب ايّوب، پيش از باب ابان آمده‌اند.

[١]. الفهرست، ص ٣