بازشناسى منابع اصلى رجال شيعه - رحمان ستايش، محمد كاظم؛ جديدي نژاد، محمد رضا - الصفحة ٢٢ - دلايل قول مشهور

دليل دوم. نجاشى پس از پايان جزء اوّل كتاب، جزء دوم را چنين آغاز نموده است:

الجزء الثانى من كتاب‌ فهرست أسماء مصنّفى الشيعة و ما أدركناهم من مصنّفاتهم و ذكر طَرَف من كناهم و ألقابهم و منازلهم و أنسابهم و ما قيل فى كلّ رجل منهم من مدح أو ذمّ، ممّا جمعه الشيخ الجليل أبو الحسين أحمد بن علىّ بن أحمد بن العبّاس النجاشىّ الأسدىّ- أطال اللَّه بقاؤه و أدام علوّه و نعماه-؛

جلد دوم از كتاب فهرست نام‌هاى مؤلّفان شيعه و آنچه از تأليفات آنان به ما رسيده و بيان بخشى از كنيه‌ها، لقب‌ها، منزلگاه‌ها و انساب آنان و آنچه در مورد هر يك از آنان از مدح و ذم رسيده است، از آنچه شيخ بزرگوار، ابو الحسين احمد بن على بن احمد بن العبّاس نجاشى اسدى- كه خداوند، عمرش را طولانى گرداند و به عزّت و نعمتش بيفزايد- گردآورى كرده است.[١] ميرزا ابو المعالى كلباسى در رساله خود، در بيان احوال نجاشى، ادّعا مى‌كند كه اين عبارت را از نسخه‌اى از رجال النجاشى نقل نموده كه خطّ صاحب معالم، در آن ديده مى‌شود و داراى خطّ ابن طاووس است و ظاهراً اصل آن به دست ابن ادريس نگارش يافته است؛ بلكه وى از سيّد بحر العلوم نقل مى‌كند كه اين عبارت، در اكثر نسخه‌هاى رجال النجاشى، به همين گونه است.

البتّه اين عبارت در نسخه‌اى ديگر، در ابتداى جزء اوّل ذكر شده و در جزء دوم نيامده است، با اين تفاوت كه در آن، عبارت: «طرق من كناهم؛ مقدارى از كنيه‌هايشان» آمده كه بر اين اساس، معناى عبارت با سياق ساير مواردى كه به كنيه عطف شده‌اند، متناسب‌تر است.[٢] دليل سوم. تعبير دوم نجاشى در شرح حال خويش، كه در آن، خود را «أحمد بن العبّاس النجاشىّ الأسدىّ» معرّفى كرده، تحريف شده است؛ زيرا وجهى ندارد كه‌

[١]. رجال النجاشى، ج ٢، ص ٥( چاپ بيروت: دار الأضواء)

[٢]. رسالة فى النجاشى، ص ٢٠٧؛ سماء المقال، ج ١، ص ١٧٤