بازشناسى منابع اصلى رجال شيعه - رحمان ستايش، محمد كاظم؛ جديدي نژاد، محمد رضا - الصفحة ٤٥٠ - الف حكايت توثيق و تضعيف

سه. توثيق و تضعيف‌

صرف نظر از روايت‌هايى كه در اين كتاب ذكر شده‌اند و مدلولشان مدح يا ذمّ راويان است، توثيق‌ها و تضعيف‌ها و مدح‌هاى اختيار الرجال را به دو دسته كلّى مى‌توان تقسيم نمود:

دسته اوّل. حُكم‌هايى كه كشّى رحمه الله آنها را از: مشايخ خود، مشايخ آنان و مشايخ بالاتر از آنان، به عنوان خبر، نقل كرده است.

دسته دوم. حُكم‌هايى كه خودِ كشّى در مورد افراد، صادر كرده است.

هر يك از اين دو دسته را بايد جداگانه بررسى كرد و در آنها دقّت نمود.

الف. حكايت توثيق و تضعيف‌

اين دسته از حكم‌ها خود به دو دسته: خبرهاى شفاهى و خبرهاى كتبى، قابل تقسيم است؛ زيرا كشّى رحمه الله اين حكم‌ها را يا از مشايخ خود شنيده و يا از كتاب‌هاى ديگر، نقل نموده است.

از حُكم‌هاى رجالى‌اى كه كشّى رحمه الله خود شنيده است، به طور عمده، مى‌توان از نقل‌هاى وى از: عيّاشى، حَمْدَويه بن نَصير و نصر بن صبّاح نام برد. وى، گاه سند خبرش را به اساتيدِ نامبرده و يا ديگر اساتيد خود رسانده، و گاه به طور مرسل از آنان نقل نموده است.

نمونه‌اى از حكمى كه كشّى رحمه الله از عيّاشى نقل كرده، تضعيف محمّد بن عبد اللَّه بن مهران است، به اين شرح است:

قال محمّد بن مسعود: محمّد بن عبد اللَّه بن مهران، متّهم و هو غالٍ.[١]

نقل عيّاشى از استادش به طور مسنَد، نمونه‌اى از توثيق‌هاى مستند به شيخ استاد كشّى است، آن جا كه مى‌گويد:

قال محمّد بن مسعود: سألت علىّ بن حسن، عن مَرْوَك بن عُبَيد بن سالم بن أبى‌

[١]. اختيار معرفة الرجال، ص ٥٧١( ش ١٠٨١)