بازشناسى منابع اصلى رجال شيعه - رحمان ستايش، محمد كاظم؛ جديدي نژاد، محمد رضا - الصفحة ٤٥٢ - ب توثيق و تضعيف به وسيله كشى

اين گونه ترحّم نمودن، بر توثيق دلالت دارد.

از دسته دوم نيز مى‌توان به نمونه‌هاى زير اشاره كرد:

در شرح حال على بن حسكه قمى و قاسم بن يقطين قمى، كشّى رحمه الله به آن دو، نسبت غلو داده و در ذيل عنوان مذكور، روايت‌هايى را كه بر غلوّ آن دو دلالت دارند، نقل كرده است.[١] و يا در شرح حال احمد بن اسحاق قمى، كشّى رحمه الله وى را به صالح بودن، مدح كرده و در ذيل عنوان مذكور، روايت‌هايى را كه در مدح او وارد شده، آورده است.[٢] البتّه در مواردى، كشّى رحمه الله بدون آن كه به روايت و خبرى، استناد كند، به توثيق و تضعيف افراد، پرداخته است. براى نمونه، در عنوان «محمّد بن وليد خزّاز و معاوية بن حكيم و مصدّق بن صدقه و محمّد بن سالم بن عبد الحميد»، چنين مى‌گويد:

همه اينان فطحى‌مذهب، از بزرگان علما و فقها، و عادل بوده‌اند.[٣] توضيح، اين كه: در ميان توثيق افراد نامبرده، تنها توثيق معاوية بن حكيم را مى‌توان به خبرى مستند دانست كه در عنوان عبد اللَّه بن بكير[٤] ذكر شده است؛ زيرا در اختيار الرجال، براى افراد نامبرده ديگر، خبر دلالت‌كننده بر توثيق يا مدح آنان، وجود ندارد.

البتّه از آنچه در عنوان داوود بن كثيرِ رَقّى ذكر شده، چنين برمى‌آيد كه كشّى رحمه الله اين موارد را هم به استناد شهادت و اخبار اساتيد خويش و نيز روايات مدح و ذم، انجام داده است؛ زيرا خود در ذيل عنوان مذكور مى‌گويد:

غاليان مى‌گويند كه داوود بن كثير، از بزرگان آنان است و گاه روايت‌هايى كه محتواى غلوآميز داشته، از او نقل شده است، در حالى كه من خود، از مشايخ‌

[١]. اختيار معرفة الرجال، ص ٥١٦( ش ٩٩٤)

[٢]. اختيار معرفة الرجال، ص ٥٥٦( ش ١٠٥١)

[٣]. اختيار معرفة الرجال، ص ٥٦٣( ش ١٠٦٢)

[٤]. اختيار معرفة الرجال، ص ٣٤٥( ش ٦٣٩). در خبر مذكور، مدح معاوية بن حكيم و نه توثيق وى، استفاده‌مى‌شود