بازشناسى منابع اصلى رجال شيعه - رحمان ستايش، محمد كاظم؛ جديدي نژاد، محمد رضا - الصفحة ١٣٤ - نكته

١٢١. فضله أشهر من أن يُوصف‌ ١٢٢. جُلّ أصحابنا يَغمزونه و يُضعّفونه‌

١٢٣. مصدَّق (/ صدوق) ١٢٤. مخلِّط فى ما يُسنده‌[١] ١٢٥. رُمى بالكيسانيّة ١٢٦. فى نفسه مختلط

١٢٧. كلّ مايُوصف به‌الناس من جميل وثقة وفقه، فهو فوقه‌[٢] ١٢٨. لانعرف منه إلّاخيراً

١٢٩. قَلَّ ما رأيت له حديثاً سديداً[٣] ١٣٠. كان من‌الورع والعبادةعلى ما لم‌يكن عليه‌أحد من طبقته.

نكته‌

از جمله الفاظى كه بيشتر در رجال النجاشى براى توثيق ديده مى‌شود، لفظ «ثقة ثقة» است. اين تعبير، گرچه در كلام برخى از رجاليان معاصرِ نجاشى نيز ديده مى‌شود، ليكن شمار آن، نادر است.

شهيد ثانى، اين لفظ را دليل بر زيادى مدح شمرده است‌[٤] و به وى نسبت داده‌اند كه او زيادى عدالت را اراده كرده است؛ زيرا كلمه «ثقه» بر عدالت دلالت دارد و تكرار آن، زيادى عدالت را مى‌رساند.[٥] آنچه به نظر مى‌رسد، اين كه: مراد از تكرار كلمه «ثقة»، همان تأكيد بر عدالت است كه در مقام انكار، صادر شده است؛ ولى به هر حال، با تتبّع در موارد كاربرد اين لفظ، آشكار مى‌گردد كه وجه استفاده از اين تعبير، تفنّن در عبارت بوده است.

ناگفته نماند كه برخى از رجاليان‌[٦] كلمه دوم اين تعبير را «نقة (با نون)» دانسته‌اند؛ ليكن در تمام نسخه‌ها تعبير فوق به صورت «ثقة ثقة» است و شكلِ با نون آن، تنها در

[١]. در اين مورد، نجاشى رحمه الله ناقل است. براى نمونه، ر. ك: رجال النجاشى، ص ٣٧٣( ش ١٠١٩)

[٢]. در اين مورد، نجاشى رحمه الله ناقل است. براى نمونه، ر. ك: رجال النجاشى، ص ١٢٣( ش ٣١٨)

[٣]. در اين مورد، نجاشى رحمه الله ناقل است. براى نمونه، ر. ك: رجال النجاشى، ص ١٥٦( ش ٤١٠)

[٤]. الرعاية، ص ٢٠٤

[٥]. الرسائل الرجاليّة، ج ١، ص ١٠٧ و ١٠٨

[٦]. كلباسى، اين مطلب را از حاشيه الدراية ى صاحب معالم و حاشيه فاضل هندى بر قرب الإسناد، نقل كرده است