بازشناسى منابع اصلى رجال شيعه - رحمان ستايش، محمد كاظم؛ جديدي نژاد، محمد رضا - الصفحة ١٧٠ - گفتار پنجم كتاب هاى نگاشته شده بر محور«رجال النجاشى»
رجال النجاشى هر چيزى كه مىتوانسته در شناخت وضعيّت و حال شخص، مورد استفاده قرار بگيرد، بيان شده است.
بنا بر اين، قراينى كه در رجال النجاشى گرد آمدهاند، غالباً اين امكان را به مراجعه كنندگان مىدهند كه خود بر اساس مبانى اجتهادى، وثاقت يا ضعف افراد را احراز نمايند.
٧. رجال النجاشى، نسبتهاى خانوادگىِ ميان افراد را در حدّى بيان نموده كه در كمتر كتابى مىتوان به آن حد دست يافت. اطّلاعات اين كتاب، به قدرى است كه خاندانهاى راويان و نيز خاندانهاى مهم و معروف شيعه را به خوبى مىتوان از لابهلاى شرح حالهاى آن شناخت.
٨. قراين تمييز مشتركات نامها، در هيچ كتابى (از منابع رجالى شيعه) همچون رجال النجاشى ديده نمىشود. از مجموع شانزده نوع اطّلاعاتى كه در اين كتاب در ذيل عناوين آمده، مىتوان تا حدود زيادى نامهاى مشترك را تمييز داد.
با توجّه به اين امتيازات، هيچ كتاب رجالىاى را همسنگ با رجال النجاشى نمىتوان شمرد و بايد آن را سرآمد و اساس دانش رجال شيعه دانست. همين امر، موجب آن شده كه رجاليان، فقيهان و ساير دانشيان علوم اسلامى، به اين كتاب و آراى مؤلّف آن، اهتمامى خاص داشته باشند.
البتّه به اين همه، بايد امتيازات و خصوصيّات شخصىِ مؤلّف اين كتاب و ترجيح وى بر همگنانش- چنان كه بحث آن گذشت- اضافه گردد تا وجه اين اهتمام، بهتر روشن شود.
گفتار پنجم: كتابهاى نگاشتهشده بر محور «رجال النجاشى»
از آن جا كه رجال النجاشى، در نزد عالمان بزرگ شيعه اهمّيت ويژهاى داشته و در قرون متمادى مورد مراجعه و عنايت آنان بوده، بر محور آن، تأليفاتى سامان يافته است.
در اين گفتار، گزارش اجمالى هر يك از اين تأليفات را ارائه مىنماييم، با اين