بازشناسى منابع اصلى رجال شيعه - رحمان ستايش، محمد كاظم؛ جديدي نژاد، محمد رضا - الصفحة ٢٦٣ - تاريخ تأليف

فصل اوّل: مشخّصات «رجال الطوسى»

گفتار اوّل: توصيف اجمالى «رجال الطوسى»

نام كتاب‌

شيخ طوسى رحمه الله در كتاب الفهرست در شرح حال خويش، از اين تأليف با عنوان:

كتاب الرجال، الذى رووا عن النبىّ و الأئمّة الاثنى عشر و من تأخّر عنهم‌[١] نام برده است كه اين نام در طول اعصار گذشته به اختصار، رجال الشيخ يا رجال الطوسى مشهور شده است.

سيّد مهدى بحر العلوم در الفوائد الرجاليّة ى خود، از اين كتاب با نام الأبواب ياد كرده است‌[٢] و اين نام از جهت تناسب با مسمّاى آن، به كار برده شده است؛ زيرا كتاب در باب‌هاى متعدّد و بر اساس ترتيب اصحاب هر يك از ائمّه عليهم السلام تأليف گرديده است.

تاريخ تأليف‌

از تاريخ تأليف رجال الطوسى، اطّلاع دقيقى در دست نيست؛ ولى آنچه معلوم است، اين است كه وى آن را پيش از سال ٤٣٦ ق و پس از تأليف الفهرست نگاشته است.

دليل اتمام نگارش اين كتاب قبل از سال مزبور، آن كه: شيخ طوسى رحمه الله در باب «من‌

[١]. الفهرست، ص ٤٤٧( ش ٧١٤)

[٢]. رجال السيّد بحر العلوم، ج ٣، ص ٢٣١