بازشناسى منابع اصلى رجال شيعه - رحمان ستايش، محمد كاظم؛ جديدي نژاد، محمد رضا - الصفحة ١٥٧ - گفتار دوم مصادر«رجال النجاشى»

از جمله مصادر رجال النجاشى، كتاب رجال الكشّى است كه از آن با عنوان معرفة الناقلين عن الأئمّة الصادقين عليهم السلام‌[١] نام برده شده است.

نجاشى رحمه الله و شيخ طوسى در شرح حال كشّى، كتاب الرجال را از تأليفات وى برشمرده‌اند و نام خاصّى را براى آن ذكر نكرده‌اند.[٢] اين كتاب، اكنون در دسترس نيست و تنها اختصار آن- كه به وسيله شيخ طوسى انجام گرفته است- با نام اختيار معرفة الرجال در دسترس است. از اين عنوان، چنين استفاده مى‌شود كه نام اصل كتاب، معرفة الرجال بوده است؛ ليكن شيخ طوسى در شرح حال خودنوشتش در الفهرست، نام كتاب را اختيار الرجال آورده است.

آنچه به نظر مى‌رسد، اين كه: اشتباه از ابن شهرآشوب بوده است؛ زيرا نصر بن صبّاح كه استاد كشّى بوده، كتابى به نام معرفة الناقلين دارد و نجاشى رحمه الله در شرح حال نصر بن صبّاح، اين كتاب را از تأليفات وى دانسته و آن را به سند خود از كشّى نقل كرده است.[٣] از اين رو، ابن شهرآشوب، نام كتاب استاد كشّى را با كتاب كشّى در هم آميخته است.

نجاشى رحمه الله اين كتاب را با تعبير «كثير العلم، و فيه أغلاط كثيرة»[٤] توصيف كرده است؛ ولى خودِ كشّى را فردى ثقه و معتمد دانسته كه تنها اشكالش، نقل‌هاى بسيار از اشخاص ضعيف بوده است.

كشّى، مصاحب عيّاشى و شاگرد وى بوده و دانش خود را از وى فرا گرفته و در خانه وى كه محلّ رفت و آمد شيعه و اهل علم بوده، پرورش يافته است.[٥] شيخ طوسى نيز در شرح حال وى، او را «بصير به اخبار و رجال» معرّفى كرده است.[٦]

[١]. معالم العلماء، ص ١٠٢

[٢]. رجال النجاشى، ص ٣٧٢( ش ١٠١٨)

[٣]. رجال النجاشى، ص ٤٢٨( ش ١١٤٩)

[٤]. رجال النجاشى، ص ٣٧٢( ش ١٠١٨)

[٥]. رجال النجاشى، ص ٣٧٢( ش ١٠١٨)

[٦]. الفهرست، ص ٢١٧( ش ٦١٤)