بازشناسى منابع اصلى رجال شيعه - رحمان ستايش، محمد كاظم؛ جديدي نژاد، محمد رضا - الصفحة ١٧١ - گفتار پنجم كتاب هاى نگاشته شده بر محور«رجال النجاشى»

توضيح كه اين تأليفات را غالباً مى‌توان در عنوان‌هاى: ترتيب، حاشيه و شرح، تنظيم نمود:

الف. ترتيب‌

در كتابشناسى‌ها چند كتاب با اين نام معرّفى شده‌اند، از جمله:

١. ترتيب النجاشى (تأليف شيخ محمّدتقى خادم انصارى).

مؤلّف اين كتاب (م ق ١١ ق) نام افرادى را كه در رجال النجاشى آمده‌اند، بر اساس ترتيب الفبايى حروف و بدون هيچ گونه تصرّفى در متن، تنظيم كرده است.

وى مقدّمه و طبقه اوّل مؤلّفان را بدون هيچ تغييرى از رجال النجاشى آورده است.

او در باب نام‌ها، از آدم بن اسحاق شروع كرده و تا باب كنيه‌ها پيش رفته كه آخرين نام موجود در اين كتاب، ابو يحيى مكفوف است. وى تأليف اين كتاب را در اواسط شعبان سال ١٠٠٦ ق به پايان برده است.

شيخ آقابزرگ تهرانى، نسخه‌اى از اين كتاب را كه به خطّ محمّد سلمان شريف در مكّه و در تاريخ ٢٦ ربيع الثانى سال ١٠٢٤ ق نگاشته شده بوده، در كتابخانه مُلّا محمّدعلى خوانسارى ديده است.[١] ٢. ترتيب النجاشى (تأليف شيخ داوود بن حسن بحرانى).

مؤلّف اين كتاب، رجال الكشّى و معانى الأخبار را نيز مرتّب كرده است. شيخ آقابزرگ تهرانى، اين كتاب را از لؤلؤة البحرين به نقل از شيخ عبد اللَّه سماهيجى، معرّفى نموده است.[٢] ٣. ترتيب النجاشى (تأليف مُلّا عناية اللَّه قُهپايى).

قهپايى (زنده در ١٠١٦ ق) كه ديگر كتاب‌هاى رجالى قدما را نيز ترتيب داده است، ابتدا رجال النجاشى را ترتيب داد و سپس آن را در كنار ترتيب كتاب‌هاى ديگر نهاد و

[١]. ر. ك: الذريعة، ج ٤، ص ٧٠

[٢]. الذريعة، ج ٤، ص ٧٠