بازشناسى منابع اصلى رجال شيعه - رحمان ستايش، محمد كاظم؛ جديدي نژاد، محمد رضا - الصفحة ٤١٤ - ٣ تحريفات و تصحيفات در اسناد

صادق عليه السلام بر يقطين‌[١] و فرزندانش ترسانم (مى‌ترسم كه آن لعنت به من هم اصابت كند). امام عليه السلام فرمود: اى ابو الحسن! چنين نيست كه تو گمان مى‌كنى ....[٢] با توجّه به اين دو روايت، چگونگى خلط بين آنها در عبارت كشّى، روشن مى‌شود.

٢. تحريفات و تصحيفات در متن اخبار

در روايت موجود در شرح حال على بن يقطين- چنان كه در قسم اوّل گذشت- علاوه بر خلط اخبار، «على‌ يقطين» به «علىّ بن يقطين» تصحيف شده است.

از اين نوع غلطها، در ذيل روايت موجود در شرح حال احكم بن بشّار مَرْوَزى هم واقع شده است.[٣] ظاهراً اشتباه موجود در خبر دوم شرح حال ابان بن عثمان‌[٤] نيز از اين گونه است، چنان كه خبر اوّل شرح حال على بن خطّاب و ابراهيم بن شعيب‌[٥] و خبر موجود در شرح حال ابو هاشم داوود بن قاسم جعفرى‌[٦] هم داراى همين نوع غلط اند.

٣. تحريفات و تصحيفات در اسناد

در اوايل اختيار الرجال، در سند يك خبر، نام كشّى «ابو محمّد جبريل بن محمّد فاريابى» ضبط گرديده است، در حالى كه در موارد ديگر از اين كتاب، نام وى «جبريل بن احمد فاريابى (به صورت مقيّد يعنى با ذكر نسبت)» و «جبريل بن احمد (به‌

[١]. مراد، پدر على بن يقطين است

[٢]. الكافى، ج ٢، ص ١٣

[٣]. اختيار معرفة الرجال، ص ٥٦٩( ش ١٠٧٧)؛ قاموس الرجال، ج ١، ص ٣٦٥

[٤]. اختيار معرفة الرجال، ص ٣٢٥( ش ٦٦٠)؛ معجم رجال الحديث، ج ١، ص ١٦٠؛ قاموس الرجال، ج ١، ص ١١٤

[٥]. رجال الكشّى، ص ٤٦٩( ش ٨٩٥)؛ قاموس الرجال، ج ١، ص ٢٠٢ و ٢٠٣

[٦]. رجال الكشى، ص ٥٧١( ش ١٠٨٠)