بازشناسى منابع اصلى رجال شيعه - رحمان ستايش، محمد كاظم؛ جديدي نژاد، محمد رضا - الصفحة ٣٢ - ولادت نجاشى

صفر سال ٣٧٢ ق دانسته است.[١] پس از علّامه نيز تمام رجال‌نويسان، به استناد وى، همين تاريخ را زمان ولادت نجاشى ذكر كرده‌اند. [محقّق‌] شوشترى، تنها كسى است كه در تاريخ ولادت نجاشى تشكيك نموده است. وى پس از اشكال نمودن به تاريخ وفات نجاشى- كه بحث آن خواهد آمد- مى‌گويد:

من، آنچه را درباره تاريخ ولادت نجاشى گفته شده، حق نمى‌دانم و مستند آن، شناخته نشده است كه آيا تاريخ ولادت وى، همانند تاريخ وفاتش است يا نه.

شايد علّامه در كلام گذشتگان، تاريخ ولادت يا وفات ابن نوح سيرافى را با تعبير «أبو العبّاس أحمد» ديده است و وى را نجاشى پنداشته است، حال آن كه شيخ- كه تاريخ وفاتش را ٤٦٠ ق گفته‌اند- در مورد ابن نوح گفته است: «او در همين اوان، در گذشته است».[٢] توضيح، اين كه: نام كامل ابن نوح، چنين است: «ابو العبّاس، احمد بن على بن محمّد بن احمد بن العبّاس بن نوح سيرافى»، كه در كتاب‌ها، يك يا چند نفر از پدران وى نام برده نشده‌اند.

اختصار و تلخيص در نسب، از امور شايع و امرى قياسى است (، نه سماعى) و همانند استعمالات مجازى، به اجازه اهل فن نياز ندارد؛ بلكه قبول طبع، تنها شرط صحّت آن است.

از سوى ديگر، در نسب‌ها، اسقاط الفاظ شايع (همچون: احمد، محمّد و على) به جهت اختصار، و نگاه داشتن الفاظ غريب (همچون: نوح، بابويه و فضّال)، فراوان است.

از اين رو مى‌توان نام ابن نوح را با تعبير «ابو العبّاس احمد بن على بن احمد بن‌

[١]. خلاصة الأقوال، ص ٧٣( ش ١١٨)

[٢]. قاموس الرجال، ج ١، ص ٥٢٠( ش ٤٣٨)