بازشناسى منابع اصلى رجال شيعه - رحمان ستايش، محمد كاظم؛ جديدي نژاد، محمد رضا - الصفحة ٣٠ - نسب نجاشى و ضبط نام وى

نيز به كسى نجاشى مى‌گويند كه حيوانات را رم مى‌دهد تا در مسير صيدكننده بيفتند.[١] ابن منظور در لسان العرب مى‌گويد:

نَجاشى و [يا] نِجاشى، كلمه‌اى است كه حبشيان، پادشاهانشان را با اين نام مى‌نامند.

وى پس از اين، نقل مى‌كند كه: «ياء» نجاشى، با تشديد است و سپس خود مى‌گويد كه برخى، تخفيف ياء را صحيح مى‌دانند.[٢] مُطرَّزى در المُغرب، نجاشى با تخفيف ياء را، نام پادشاه حبشه مى‌داند و ضبط خود را به سماع از ثقات مستند مى‌كند و نيز ضبطى ديگر را با تشديد ياء، نقل مى‌نمايد. وى از فردى ديگر، هر دو ضبط را نقل مى‌كند؛ ليكن تصريح مى‌نمايد كه تشديد جيم، قطعاً اشتباه است.[٣] با توجّه به عبارات اين واژه‌شناسان، روشن مى‌شود كه ضبط صحيح نام مؤلّف رجال النجاشى، فتح يا كسر نون، تخفيف جيم و تخفيف ياء است، اگرچه تشديد ياء نيز اشكال ندارد.

صاحب تنقيح المقال، اين نام را با تشديد جيم ضبط كرده و معناى آن را رم‌دهنده حيوانات به صيدگاه دانسته است؛[٤] ولى با توجّه به عبارت واژه‌شناسان مهمّ عرب، روشن شد كه تشديد جيم، قطعاً اشتباه است.

ابن قتيبه، نام نجاشى را در باب كسانى كه به صفات، نامگذارى شده‌اند، آورده و معناى آن را «ناجش (تحريك‌كننده چيزى)» دانسته است. بنا بر اين، اين لفظ، عربى است و از «نجش» گرفته شده است.

[١]. القاموس المحيط، ج ٢، ص ٢٨٩

[٢]. لسان العرب، ج ١٤، ص ٥٥

[٣]. المغرب فى ترتيب المعرب، ص ٤٤٤

[٤]. تنقيح المقال، ج ١، ص ٦٣( ش ٣٨٠)