در گذشته، به علل متعدّدى، از جمله بدين علّت كه شيعيان كمتر درگير سياست بودند، بيشتر با نگاه عاطفى به عاشورا نگريسته مى‌شد. اما در عصر حاضر، به علل متعدّدى، از جمله بدين علّت كه شيعيان درگير سياست شده‌اند، گذشته از نگاه عاطفى به عاشورا، نگاه سياسى هم به آن مى‌شود. تفاوت اين دو ديدگاه بسيار است: در نگاه عاطفى به عاشورا، فقط به «مصيبت» امام حسين (ع) نگريسته و بر آن گريسته مى‌شود. اما در نگاه سياسى (سياسى- عاطفى) به عاشورا، هم به مصيبت آن حضرت و هم به «سياست» و «مبارزه» او نگريسته مى‌شود. در نگاه عاطفى به عاشورا، چندان به مصيبت امام حسين (ع) چشم دوخته مى‌شود كه هدف سياسى آن حضرت تحت‌الشّعاع قرار مى‌گيرد و مغفول مى‌ماند. اما در نگاه سياسى به عاشورا، مصيبت امام حسين (ع) با عنايت به سياست او تفسير مى‌شود و به روشنى مشخص مى‌گردد كه آن حضرت با چه انگيزه و براى كدام هدف متحمّل آن همه مصيبت شد. در نگاه عاطفى به عاشورا، فقط براى امام حسين (ع) عزادارى مى‌شود و به اهداف آن حضرت عنايت نمى‌شود. اما در نگاه سياسى به عاشورا، به اهداف امام حسين (ع) عنايت بليغ مى‌شود و عزادارى نيز ابزارى براى تحقّق اهداف آن حضرت مى‌گردد. مختصر اين‌كه در نگاه سياسى- عاطفى به عاشورا، قيام امام حسين (ع) يك قيام اختصاصى و قضيّه شخصيّه نيست، بلكه قيامى است الگو كه همگان بايد از آن پيروى كنند.
تفاوت ديد گذشتگان و معاصران به قيام امام حسين (ع) از محتواى كتابهايشان دانسته مى‌شود. در گذشته، قيام امام حسين (ع) بيشتر با واژه‌هاى ذيل نوشته مى‌شد و اين واژه‌ها در كتاب‌ها بسامد و تواتر داشت و محور و كليد واژه‌ها بود: بكاء (گريستن)، دمع (اشك)، مصيبت، حزن و غم، بلاء و ابتلاء، عزاء، ماتم، تشنگى، اسارت. امّا امروزه، قيام امام حسين (ع) بيشتر با واژه‌هاى ذيل نوشته مى‌شود و اين واژه‌ها در كتاب‌ها بسامد دارد و محور و كليد واژه است: آزادى و آزادگى، انقلاب، نهضت، قيام، مبارزه، جهاد، امر به معروف، نهى از منكر، اصلاح، حكومت، سياست، عدالت.
حتّى با تأمّل در عنوان كتاب‌هاى گذشتگان و معاصران، تفاوت ديدگاه آنها روشن مى‌شود. بنگريد كه اين عنوان‌ها از گذشتگان است: طريق البكاء، طوفان البكاء، محيط البكاء، عمّان البكاء، امواج البكاء، رياض البكاء، مفتاح البكاء، منبع البكاء، مخزن البكاء، معدن البكاء،