١٧- پيوند حماسه و عرفان‌
در مبارزات، نبايد عبادات و توجّه به خدا و بعد معنوى فراموش شود. در كنار جهاد، عبادت و نماز هم بايد باشد. امام حسين (ع) شب عاشورا را براى تلاوت قرآن، نماز خواندن و مناجات مهلت خواست و فرمود: «انّى‌ أُحِبُّ الصَّلوةَ». «١»
حضرت زينب، حتّى در اين سفر هم نماز شب خود را (هر چند نشسته) فراموش نكرد.
شب عاشورا، خيمه ياران امام، پر از زمزمه عبادت و نيايش بود. ظهر عاشورا امام نماز اوّل وقت را برگزار كرد.
١٨- عمل به تكليف‌
آنچه مهم است، عمل به تكليف و انجام وظيفه است، چه كار به پيروزى بينجامد، چه به شكست ظاهرى اساساً پيروزى همان عمل به وظيفه است، نتيجه، هر چه كه باشد. امام امّت (ره) فرمود: «ما مأمور به انجام وظيفه‌ايم، نه تابع نتيجه.»
سيّدالشّهدا (ع) نيز نسبت به سفر كربلا فرمود:
أَرْجُو أَنْ يَكُونَ خَيْراً ما أَرادَ اللَّهُ بِنا، قُتِلْنا أَمْ ظَفَرْنا. «٢»
آنچه را خدا بخواهد، چه به صورت كشته شدن يا پيروزى، اين خير است. آرى ... «فرهنگ عمل به تكليف».
١٩- فرد، فداى مكتب‌
با معيارهاى دينى، اهميّت مكتب و اسلام، بيش از افراد است، حتّى‌ اگر افراد برجسته‌اى همچون على (ع) و حسين (ع) باشند. براى باقى ماندن مكتب و ارزش‌هاى دينى، معصومين (ع) فدا مى‌شوند و خون و جان خويش را فدا مى‌كنند.
امام حسين (ع) بيعت با يزيد را بر خلاف اهداف دين مى‌داند و با ردّ آن (مِثْلى‌ لا يُبايِعُ مِثْلَهُ) «٣»
جان خود را هم فدا مى‌كند و بر سرِ كار آمدن امثال يزيد را براى اسلام فاجعه‌آميز مى‌داند و