كوچه‌هاى مدينه ديد، گفت: يا ابا عبداللَّه تو دارى خودت را به كشتن مى‌دهى! چرا با خليفه بيعت نمى‌كنى؟ بيا بيعت كن، خودت را به كشتن نده، خودت را به زحمت نينداز.
حضرت در جواب او، اين جمله را فرمودند: «انا للَّه‌و انا اليه راجعون و على الاسلام السّلام، اذقد بليت الامة براع مثل يزيد»؛ ديگر بايد با اسلام، خداحافظى كرد و بدرود گفت! آن وقتى كه حاكمى مثل يزيد بر سر كار بيايد و اسلام به حاكمى مثل يزيد، مبتلا بشود! قضيه شخص يزيد نيست، هر كس مثل يزيد باشد. حضرت مى‌خواهد بفرمايد كه تا حالا هر چه بود، قابل تحمل بود؛ اما الان پاى اصل دين و نظام اسلامى در ميان است و با حكومت كسى مثل يزيد، نابود خواهد شد. به اين كه خطر انحراف، خطر جدى است، اشاره مى‌كند. مسأله، عبارت از خطر براى اصل اسلام است.
حضرت ابى عبداللَّه (ع)، هم هنگام خروج از مدينه، هم هنگام خروج از مكه، صحبت‌هايى با محمد بن حنفيه داشتند. به نظر من مى‌رسد كه اين وصيت مربوط است به هنگامى كه مى‌خواستند از مكه خارج بشوند؛ در ماه ذيحجه هم كه محمد بن حنفيه به مكه آمده بود، صحبت‌هايى با حضرت داشت. حضرت به برادرشان محمد بن حنفيه، چيزى را به عنوان وصيت نوشتند و دادند.
آن‌جا بعد از شهادت به وحدانيت خدا و چه و چه، به اين‌جا مى‌رسند «وَ انّى‌ لَمْ اخْرُجْ اشَراً وَ لا بَطَراً وَ لا مُفْسِداً وَ لا ظالِماً»؛ يعنى كسانى اشتباه نكنند و تبليغاتچى‌ها تبليغ كنند كه امام حسين هم مثل كسانى كه اين گوشه و آن گوشه، خروج مى‌كنند براى اين كه قدرت را به چنگ بگيرند براى خود نمايى، براى عيش و ظلم و فساد وارد ميدان مبارزه و جنگ مى‌شود! كار ما از اين قبيلى نيست؛ «وِ انَّما خَرَجْتُ لِطَلَبِ الْأِصْلاحِ فى‌ أُمَّةِ جَدّى‌». عنوان اين كار، همين اصلاح است؛ مى‌خواهم اصلاح كنم. اين همان واجبى است كه قبل از امام حسين، انجام نگرفته بوده است. اين اصلاح، از طريق خروج است- خروج، يعنى قيام- حضرت در اين وصيتنامه، اين را ذكر كردند- تقريباً تصريح به اين معناست- يعنى اولًا مى‌خواهيم قيام كنيم و اين قيام ما هم براى اصلاح است؛ نه براى اين است كه حتماً بايد به حكومت برسيم، نه براى اين است كه حتماً بايد برويم شهيد بشويم. نه، مى‌خواهيم اصلاح كنيم، البته اصلاح، كار كوچكى نيست.
يك وقت شرايط جورى است كه انسان به حكومت مى‌رسد و خودش زمام قدرت را به‌