ميان اصحاب امام نخستين كسى است كه در جهاد بر سبيل مبارزت شهيد شد وگرنه در جدال بر سبيل حمله جمعى به درجه شهادت سبقت جسته بودند.
و بعد از حرّ بن يزيد تميمى، برير بن خضير همدانى به ميدان آمد، مبارز خواست و او در علم قرائت قرآن سرآمد اقران بود. پس همى از لشكر كوفه هماورد به جنگ او بيرون مى‌آمد و در خون خويش مى‌غلتيد تا سى مرد مقاتل. آن گاه يزيد بن معقل حليف عبدالقيس از لشكر عمر جدا شد و ندا كرد كه يا برير بن خضير! آيا به عقيده تو خدا با تو چه كرده است؟ برير گفت به خدا كه براى من خير خواسته است و براى تو شرّ. گفت دروغ گفتى و تو از اين پيش مردى دروغ زن نبودى و من شهادت مى‌دهم كه تو اينك از گمراهانى. برير گفت بيا با هم مباهله كنيم بر اين كه خداى سبحانه از ما دو كس دروغگوى را لعنت كند و باطل جوى را به قتل آورد. آن گاه با هم بجنگيم. يزيد قبول نمود و نزديك برير آمد. پس ايشان در مرآى صفوف طرفين به رسم مباهلت دست يكديگر گرفتند و درباره هم نفرين كردند. آن گاه شمشيرها بكشيدند و حمله نمودند. يزيد بن معقل بر برير ضربتى زد، كارگر نيفتاد و برير تيغى براند و يزيد را مغفر بشكافت و بر فرق نشست و تا دماغ برسيد و به خاك درغلتيد، در حالى كه شمشير برير بر تاركش بود. در اين حال ابن منقذ عبدى پيش دويد و با برير درآويخت و برير به طور مصارعت با او دست به گردن شد و ساعتى همديگر را بماليدند تا اين كه برير بر ابن منقذ غالب گرديد و او را مقهور ساخته بر سينه‌اش بنشست. پس مردى كه او را كعب بن جابر ازدى گفتندى از دنبال برير درآمد و نيزه‌اى را كه در دست داشت بر پشت او فرو برد. برير چون زخم سنان احساس كرد بينى ابن منقذ بر دندان بگزيد و چشمش ببريد و برخاست و كعب بن جابر لعنة اللَّه عليه فرصتى يافت و شمشيرى بر برير زد كه به درجه شهادت نايل گرديد و ابن منقذ به پاى خواست و خاك‌ها از قبا مى‌فشاند. ابن اثير گويد چون كعب بن جابر مراجعت نمود. زوجه‌اش با وى گفت كه «اعَنْتَ عَلَى ابْنِ فاطِمَةَ وَ قَتَلْتَ بُرَيْراً سَيِّدَ الْقَرَّاءِ لا اكَلِّمُكَ ابَداً.»
پس وهب بن عبداللَّه كلبى كه با مادر و زن ملتزم موكب مبارك بود و به روايتى كيش ترسا داشته و به توجّه امام آيين اسلام گرفته به تحريض مادر كه همى گفتى «قُمْ يا بُنَىَّ فَانْصُرِ ابْنَ بِنْتِ رَسُولِ اللَّهِ» به ميدان آمد و گفت: «افْعَلُ يا امَّاه وَ لا اقَصِّرُ» و رجز خواند و حمله برد و جماعتى را