عبور نمى‌كند؛ هزار جور توجيه و تأويل مى‌كنند. بايد عمل باشد؛ آن هم عملى چنين بزرگ، عملى چنين سخت، فداكارى با چنين عظمت و جانسوز كه امام حسين انجام داد!
حقيقتاً آنچه كه از صحنه روز عاشورا در مقابل چشم ماست، جا دارد كه بگوييم در تمامى حوادث كه ما از فجايع بشرى سراغ داريم، هنوز تك و بى همتاست؛ نظيرى ندارد. همان طور كه پيغمبر فرمود، امير المؤمنين فرمود، امام حسن فرمود- بنابر آنچه كه در روايات هست- «لا يَوْمَ كَيَوْمِكَ يا ابا عَبْدِاللَّه»؛ هيچ روزى مثل روز تو، مثل روز عاشوراى تو، مثل كربلا و مثل حادثه تو نيست.
تشخيص وظيفه اصلى از وظايف گوناگون‌
در قضيه حركت عاشورا نكات بسيار زيادى است كه اگر دنياى اسلام و متفكرين جهان اسلام درباره اين مسأله، از ابعاد مختلف بررسى بكنند، در اين حادثه و آنچه كه اين حادثه را احاطه كرده است- از مقدّمات و مؤخّرات- راه‌هاى زندگى اسلامى و تكليف نسل‌هاى مسلمان در شرايط مختلف، معلوم خواهد شد.
يكى از اين درس‌ها، اين نكته مهم است كه حسين بن على عليه الصّلاة و السّلام در يك فصل بسيار حسّاس تاريخ اسلام، وظيفه اصلى را از وظايف گوناگون و داراى مراتب مختلف اهميت، تشخيص داد و اين وظيفه را انجام داد؛ در شناخت آن چيزى كه آن روز دنياى اسلام به آن احتياج داشت، دچار توهم و اشتباه نشد. و اين يكى از آن نقاط آسيب‌پذير در زندگى مسلمين در دوران‌هاى مختلف است؛ يعنى اين كه آحاد ملت و راهنمايان آن‌ها و برجستگان دنياى اسلام، در يك برهه از زمان، وظيفه اصلى را اشتباه كنند، ندانند كه چه چيزى لازم است و بايد به آن پرداخت و كارهاى ديگر را- اگر لازم شد- فداى آن كرد، و چه چيزى فرعى و درجه دوم است، و هر حركت و هر كارى را بايد به قدر خود آن اهميّت داد و براى آن تلاش كرد.
در همان زمان حركت ابا عبداللَّه (ع) كسانى بودند كه اگر در باب اين قضيه، با آن‌ها صحبت مى‌شد كه بايد قيام كنيم و مى‌فهميدند كه اين كار به دنبال خود مشكلات و دردسرهايى را دارد، به تكاليف درجه دو، مى‌چسبيدند! كما اين كه ديديم عده‌يى هم همين كار را كردند. در

عاشوراشناسى ٢٣٠ چهره بى زوال خورشيد عاشورا ..... ص : ٢٢٧