جنگ خسته و تشنه خدمت پدر آمد و از خستگى و تشنگى ناليد؛ حضرت آب به او دادند و آب بر زره او پاشيدند و باز او را به جنگ فرستادند.
امام حسين (ع) نيز در آن واقعه حضور داشت؛ اما حضرت او را بر جنگ تشجيع نمى‌فرمودند. حتى شايد رخصت محاربه هم به وى ندادند، يك بار محمد حنفيه نه از باب اعتراض و ايراد، بلكه براى كشف حقيقتى كه از نظر او مستور بود، از على (ع) پرسيد: كه مرا اين قدر بر جنگ و مقاتله تحريض و ترغيب مى‌فرمايى؟ چرا برادرم حسين را معترض نمى‌شوى؟ حضرت در جواب به اين نكته قناعت كردند، كه اى محمد! تو فرزند من هستى؛ اما حسنين از فرزندان پيغمبرند و حفظ حيات ايشان بر من واجب است. اين خود نكته‌اى بود، كه آن حضرت مطابق اقتضاى مقام به اين بيان فرمودند؛ باطن مطلب اين بود، كه «حسين» ذخيره پيامبر است. اين قربانى را براى روز عاشورا ذخيره كرده‌ايم. امروز وقت جنگ و شهادت او نيست! عجبا شايد اين نكته بود، كه محمد حنفيه را اقناع كرد و پس از استماع آن باز با دلگرمى و شهامت هر چه تمام‌تر به جنگ كفار صفين شتافت!
البته عاقبت امر هم بر خود محمد حنفيه مكشوف گرديد، آن گاه كه امام حسين (ع) و ياران و اصحاب او را عازم مهاجرت از مدينه و مصمم بر شهادت كربلا ديد و خود او بيست سال بعد از واقعه كربلا هم زنده بود. بارى واقعه كربلا چشم‌بند قضاى الهى بود.
«وَلكِنْ لِيَقْضِىَ اللَّهُ أَمْراً كانَ مَفْعُولًا لِيَهْلِكَ مَنْ هَلَكَ عَنْ بَيِّنَةٍ وَ يَحْيى مَنْ حَىَّ عَنْ بَيِّنَةٍ»
ولى (همه اين‌ها) براى آن بود، كه خداوند، كارى را كه مى‌بايست انجام شود، تحقق بخشد، تا آن‌ها كه هلاك (و گمراه) مى‌شوند، از روى اتمام حجت باشد؛ و آن‌ها كه زنده (و هدايت) مى‌شوند، از روى دليل روشن باشد.
سرانجام تاريخ نشان داد، كه اين قربانى در پيشگاه حق مقبول افتاده است؛ آن حضرت و بستگان و ياران او كشته شدند، اما آن خون نخفت و تا قيامت هم نخواهد خفت. از هر قطره خونى كه در كربلا ريخته شد، قيامى و نهضتى پديد آمد، تا دستگاه‌هاى كفر و انحراف از دين را يكى بعد از ديگرى سرنگون ساخت، تا دين الهى و قرآن آسمانى را زنده و پايدار نگاه داشت و آن ميراث گرانبها را امروز به دست ما رسانيد. ما نيز در صيانت آن بايد بكوشيم.
مصطفى را وعده داد الطاف حق گر بميرى تو، نميرد اين سبق‌
آثار مهم واقعه كربلا
واقعه كربلا شامل داستان شهادت و اسيرى اهل بيت، خوب نشان داد كه مقابله امام حسين (ع) با يزيد تقابل كفر و دين ومقابله ظلم و عدالت است، تنها قصد بيعت و شقاق و خروج و دعوى رياست نبود؛ كينه ديرينه و دشمنى سابقه‌دار خاندان أبوسفيان و نسل سميه بود، با آل محمد (ص) كه در آن حادثه منفجر شد و خود را سر تا پا نشان داد! همان وقايع بود، كه روح دوست و دشمن را آزرده و جريحه‌دار ساخت و همه به اتفاق دانستند و گفتند كه حق با على و حسين است و لعنت بر معاويه و يزيد كردند.
قصه حره و خروج عبداللَّه بن زبير را كه از جمله آثار اين واقعه محسوب است، در قبل اشاره كرديم؛ خروج و قيام توابين در كوفه به رياست سليمان بن صرد خزاعى به خاطر خونخواهى واقعه كربلا هم يكى از آثار آن حادثه بود، كه در سال شصت و يك هجرى شروع شد و به سال شصت و شش ختم گرديد.
بعد از وى خروج مختار و كشتن قاتلان امام حسين (ع) كه حقيقتاً از وقايع تسليت‌بخش اسلامى است، بلافاصله بعد از واقعه توابين اتفاق افتاد.
و سرانجام يكى از آثار مهم آن نهضت، قيام أبومسلم است در خراسان به طرفدارى از بنى هاشم كه به انقراض دولت اموى و انتقال خلافت به خاندان عباسى هاشمى به سال يكصد و سى و دو هجرى منتهى گرديد.
قيام زيد بن على و قتل او در زمان هشام بن عبدالملك كه در حوالى يكصد و بيست هجرى واقع شد، نيز يكى از آثار نهضت حسينى است؛ چرا كه نهضت حسينى زمينه را براى قيام‌ها و نهضت‌هاى بعد فراهم ساخت. از اين قبيل آثار بسيار دارد؛ كه اگر بخواهيم همه را شرح بدهيم، بايد يك كتاب بزرگ تأليف كنيم، من از آن وقايع صرف‌نظر مى‌كنم و به دو اثر مهم مى‌پردازم:
١- تشكيل مجالس عزادارى و وعظ و ارشاد مسلمين كه از بركت همان واقعه كربلا باقى مانده است؛ كه البته بايد آن را مغتنم بداريم و اصلاحاتى هم در آن به وجود آوريم.
٢- اثر ديگر ظهور نوعى از شعر و ادبيات عربى و فارسى در مرثيه است، كه مقارن همان واقعه كربلا شروع شده و تا امروز دوام دارد.