نتيجه اين كه اگر قيام حسينى نبود، اين اسلام كه ما امروز داريم، وجود نداشت؛ نه فقط عالم تشيع را مى‌گويم؛ بلكه اصلًا اثرى از اسلام و مسلمانى باقى نمى‌ماند.
اكنون سخن ما بر سر معاويه و استخلاف يزيد است. از همان تاريخ گروهى از اعيان مسلمان از قبيل همان اشخاص كه گفتيم، از در مخالفت درآمدند. نه كار يزيد را مقبول شمردند و نه با يزيد به ولايت عهدى بيعت كردند.
معروف است كه معاويه محرمانه با عبدالرحمان بن أبى‌بكر در اين باره گفت و گو كرد تا نظر او را بداند و چون دانست كه نظر موافق ندارد و او را بر اين امر نكوهش مى‌كند، محرمانه براى او صد هزار دينار فرستاد. البته عنوان هديه و عطيه داشت. ليكن در واقع رشوه‌اى بود، كه مى‌خواست رأى عبدالرحمان را با آن مبلغ خريده باشد وليكن او آن هديه را نپذيرفت و زير بار بيعت يزيد هم نرفت و گفت: «دين خود را به دنيا نمى‌فروشم».
معاويه در نيمه رجب سال شصت هجرى پس از يك عمر طولانى مرد و قبل از مردنش باز هم به يزيد توصيه كرده بود، كه به ويژه چند نفر را مراقب باشد و از عبداللَّه بن عمر بن الخطاب و عبداللَّه بن زبير و حضرت امام حسين (ع) نام برده بود و گفته بود، كه عبداللَّه بن عمر چندان مهم نيست، كه از سوى وى براى تو مزاحمتى فراهم شود. اما عبداللَّه بن زبير، به او هيچ اطمينان نداشته باش و اگر بر وى دست يافتى او را قطعه قطعه كن! كه مثل شير حمله مى‌كند و مثل روباه حيله دارد.
اما در مورد حضرت امام حسين (ع) به ويژه سفارش كرده بود كه او پاره جگر پيامبر است و مى‌دانى كه قلوب اهل عراق متمايل به او است و غالب طرفدار او هستند. هر چند كه با او غدر خواهند كرد و از نصرت و يارى او دريغ خواهند نمود؛ باز هم اگر بر وى دست يافتى زنهار حرمت او را از بين مبر و مگذار كه مكروهى از تو به وى برسد.
خلاصه در خصوص امام حسين (ع) سفارش كرده بود، كه از اين شخص به ويژه دست بدار و از وى توقع بيعت نداشته باش.
معاويه خوب مى‌دانست، كه اگر يزيد برخلاف گفته او عمل كند و حضرت امام‌حسين (ع) را مجبور به نهضت و قيام سازد، نقشه‌اى كه براى انهدام اسلام كشيده است، به هم خواهد خورد و حكومت و سلطنت از دست بنى اميه به بنى هاشم انتقال خواهد يافت.