كند و از آمدن وى به عراق سبب پرسد و عروة بن قيس چون از كسانى بود كه با آن بزرگوار مكاتيب معروض داشتند حيا كرد و استعفا نمود. ابن سعد بر رؤساى ديگر كه رسائل عرضه داشته بودند، اين معنى را اظهار داشت. همه ابا كردند و حيا نمودند تا كثير بن عبداللَّه شعبى كه در سوارى و سپاهى‌گرى مشهور بود، به پاى برخاست و گفت: «انَا اذْهَبُ الَيْهِ»، امّا اصحاب امام چون او را به فتّاكى مى‌شناختند، بار ندادند و بازگردانيدند.
پس عمر، قرّة بن قيس حنظلى را فرستاد. او به امام سلام كرد و پيغام گزارد. حضرت در جواب فرمود «كَتَبَ الَىَّ اهْلُ مِصْرِكُمْ هذا انْ اقْدِمْ فَامَّا انْ كَرِهْتُمُونى‌ فَانَا انْصَرِفُ عَنْكُمْ» عمر نامه به عبيداللَّه نوشت كه حسين (ع) مى‌گويد من بر حسب دعوت اين مردم آمده‌ام اينك اگر كاره من هستند. به محّل خود عود مى‌كنم حسّان بن قائد عبسى گفته است كه من نزد عبيداللَّه بودم كه اين مكتوب ابن سعد رسيد، عبيداللَّه چون خواند گفت:
«الْأنَ اذْ عَقَلْتُ مُخالِبَنا بِهِ- يَرْجُوا النَّجاةَ وَ لاتَ حينَ مَناصٍ- و در جواب نوشت: اعْرِضْ عَلَى الْحُسَيْنِ انْ يُبايِعَ لِيَزيدَ هُوَ وَ جَميعُ اصْحابِهِ فَاذا هُوَ فَعَلَ ذلِكَ رَأَيْنا رَأْيَنا» و پشت سر اين مكتوب، مكتوب ديگر فرستاد كه: «حُلْ بَيْنَ الْحُسَيْنِ وَ اصْحابِهِ وَ بَيْنَ الْماءِ فَلا يَذُوقُوا مِنْهُ قَطْرَةً كَما صَنَعَ بِالتَّقِىِ الزَّكِىِّ عُثمانَ بْنِ عَفَّانِ». پس عمر در وقت عمرو بن حجّاج را با پانصد سوار مأمور اين كار كرد و اين واقعه پيش از شهادت امام بود به سه روز ابن اثير جزرى مى‌گويد چون عطش بر حسين و اصحاب حسين شدّت كرد برادرش عبّاس بن على (ع) را بفرمود تا با پنجاه كس كه بيست پياده و سى سواره بود بر سر شريعه رفت و با سى سوار بر پانصد فارس موكّل آب حمله برد و پيادگان مشك‌ها پر كردند و بيست مشك از آب فرات به خيام گردون احتشام حمل داد و حضرت ابوالفضل را از اين وقت سقّا همى گفتند.
بارى در اين مدّت حضرت اباعبداللَّه (ع) چهار يا پنج بار با عمر بن سعد بين العسكرين ملاقات كرد و سخن‌ها رفت. عاقبت عمر مكتوبى مشتمل بر اين عبارت به عبيداللَّه نوشت كه: «انَّ اللَّهَ اطْفَأَ النَّائِرَةَ وَ جَمَعَ الْكَلِمَةَ وَ قَدْ اعْطانِى الْحُسَيْنُ انْ يَرْجِعَ الَى الْمَكانَ الَّذى‌ اقْبِلُ مِنْهُ اوْانْ نَسيرُهُ الى‌ اىِّ ثُغْرٍ مِنَ الثُّغُورِ شِئْنا اوْانْ يَأْتِىَ يَزيدَ اميرَالْمُؤْمِنينَ وَ فى‌ هذا لَكُمْ رِضاً وَ لِلْأُمَّةِ صَلاحٌ» ابن زياد اين تبانى را قبول كرد و گفت: «هذا كِتابُ رَجُلٍ ناصِحٍ لِأَميرِهِ مُشْفِقٍ عَلى‌ قَوْمِهِ نَعَمْ قَدْ قَبِلْتُ» شمر بن ذى الجوشن حاضر بود، گفت اين گفت و گو را مى‌پذيرى؟ به خدا كه اگر