عاشورا شناسى - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٤٧٤

٥. ترديدى نيست كه پاره‌اى از اخبار و روايات درباره قيام امام حسين (ع) مجعول است. با وجود اين، قرن‌هاست كه اين اخبار و روايات با آب و تاب از اين كتاب به آن كتاب نقل مى‌شود و بر پايه آنها تاريخ نوشته و تحليل مى‌شود. لازم است همان دقّتى كه در علم فقه درباره روايات مى‌شود و سند و متن آنها وارسى و جرح و تعديل مى‌گردد، در تاريخ نيز معمول شود. اگر دانشوران اسلامى به فقه تاريخ بپردازند و تنها به نقل روايات و اعتماد به روايات موجود و مشهور بسنده نكنند، تاريخنگارى زندگى معصومين دگرگون مى‌شود. مختصر اين كه بايد روايات و اخبار درباره امام حسين (ع) تهذيب شود و صحيح و ضعيف از يكديگر مشخّص گردد و استناد به روايات مجعول و اخبار بى‌پايه ممنوع شود. «١»
٦. در گذشته (قرن اول تا سيزدهم)، به قيام عاشورا و شهادت امام حسين (ع) بيشتر با «نگاه عاطفى» نگريسته مى‌شد؛ اما امروزه (قرن چهاردهم و پانزدهم)، بيشتر با «نگاه سياسى» بدان نگريسته مى‌شود؛ ضمن اين كه هرگز از نگاه عاطفى به آن غفلت نمى‌شود. از آنجا كه عاشورا غم‌انگيزترين رخداد در تاريخ اسلام است، طبيعى است كه همواره بدان با نگاه عاطفى نگريسته و بر آن گريسته شود. اما اگر نگاه عاطفى به عاشورا، حجاب نگاه سياسى به آن شود، همچنين اگر نگاه سياسى به عاشورا، مانع نگاه عاطفى به عاشورا شود، ابعاد گوناگون نهضت عاشورا فهميده نمى‌شود. پس لازم است با دو نگاه (نگاه عاطفى و نگاه سياسى)، به عاشورا نگريسته شود تا ظاهر و باطن آن فهميده شود.