عواطف انسان است به خلاف ساير اعمال انعكاسى، مثلًا ترشح بزاق دهان يا اسيد معده، كه انگيزه‌هاى عاطفى آنها بسيار محدود است.
گريه زبان عقيده‌
نكته گفتنى اينكه چون در حالات روانى هم تسلسل و تعاقب است و هم تأثير و تأثر، به اين جهت عقايد دينى و گرايشهاى مذهبى خاصه كه قوى شود و شدت پذيرد بصورت «عواطف» «١» در مى‌آيد، يا عواطفى چون محبت و عداوت، ترس و شجاعت، شادى و غم را به وجود مى‌آورد كه خود انگيزه گريه مى‌تواند باشد. بنابراين «گريه» همچنان كه زبان احساسات و عواطف است، حاكى از عقايد دينى انسان نيز مى‌شود، آن هم اعتقاداتى صميمى و عميق كه نه تنها مغز و انديشه بلكه دل و وجدان را نيز تحت تأثير قرار داده و در حوزه تأثر و انفعال خود درآورده است، و از اين گونه است گريه‌اى كه يقين دارندگان به حساب و كتاب الهى را از به ياد آمدن خطاهايشان دست مى‌دهد.
ارزيابى گريه‌
چون گريه عملى است طبيعى و بسا غير ارادى، نمى‌تواند مورد امر و نهى و تكليف شرعى قرار گيرد. آنچه از حسن يا قبح آن و ارزش اخلاقيش گفته مى‌شود مربوط به مقدمات و انگيزه‌هاى روانى آن است، كه حاكى از افكار و عقايد، دلبستگى‌ها، پسندها و ناپسندهاى عاطفى مى‌باشد، يعنى نشان شخصيت و منش انسان است، چنانكه گفته‌اند «تو آنى كه در بند آنى». بنابراين، گريه را با توجه به انگيزه‌ها و عوامل روحى آن در بزرگ سالان ارزيابى مى‌كنيم.
انگيزه‌هاى گريه‌
با اندك دقت و بررسى در مى‌يابيم آنچه موجب گريه مى‌شود غالباً ريشه‌اش در حب ذات است «٢»، اما در برخى موارد فضيلت‌طلبى و كمال‌دوستى يا خيرخواهى براى عموم، كه ريشه‌