منشأ اين تفاوت و اختلاف اين است كه روات طبقه بعدى، به خاطر اينكه مفاد پيمان در نظر همگان- خصوصاً مسلمانان غير عرب كه از سابقه حلف پيمان بى‌اطلاع بودند كاملًا روشن باشد- ناچار شده‌اند توضيحات لازمه را به عنوان نقل به معنى، در متن آن بگنجانند.
مثلًا حق وراثت كه در كنار اخوت آورده شده، به خاطر اين است كه اخوت و برادر خواندگى مستلزم ميراث بوده است، و حتى در صدر اسلام كه بين مهاجر و انصار برادر خواندگى ايجاد شد از يكديگر ارث مى‌بردند. «١»
و هكذا حق مصاحبت كه در كنار آن ديده مى‌شود، اين معنى را توضيح مى‌دهد كه مصاحبت لازمه قيام به وزارت است، و تا على ابن ابى طالب در اثر مصاحبت دائم و ملازمت هميشگى و مداوم، بر وحى قرآن و تنزيل و تأويل آن مطلع نشود، و سنت رسول را در انجام فرائض الهى بجا و بموقع مشاهده نكند، موضوع معاونت و موازرت در تبليغ احكام مختل خواهد ماند.
در واقع پيامبر طبق اين پيمان موازرت، موظف بود كه احكام دينى و آيات نازله را قبل از همه با على بن ابى طالب در ميان بگذارد، گرچه آن سرور مبادرت به سؤال نكند، لذا اگر وحيى در شب نازل مى‌شد، صبح آن را به على بن ابى طالب تعليم مى‌داد، و اگر در روز نازل مى‌شد، پيش از آن كه شب درآيد، «٢» او را از مفاد وحى با خبر مى‌ساخت. و گاه ناچار مى‌شد يك روز تمام را با او در خلوت بگذراند. «٣»
از آن طرف، اداى ديون، و وفاى به تعهدات و مواعيد، لازمه تصدى امر وصايت است، چنان كه تبليغ و اداى رسالت از طرف رسول خدا «٤» مصداق موازرت و معاونت، و همرديف معنى خلافت و جانشينى است، كه اگر احياناً- در موردى از موارد تبليغ- پيامبر خود حاضر نشود، على بايد عوض آن سرور به اداى رسالت و تبليغ الهى قيام ورزد.
تبليغ به جاى پيامبر
البته بايد توجه داشت كه تبليغ احكام الهى، وظيفه هر دانشمندى است كه از قرآن و سنت مطلع شده احكام الهى را بشناسد، و لذا پيامبر
عاشوراشناسى ٣٨٥ پيمان‌هاى اسلامى ..... ص : ٣٧٠
بعد از تبليغ احكام، به حاضرين مجلس‌