ستين از هجرت شهيد شد. و فرزندان اميرالمؤمنين على (ع) و بعضى از فرزندان عقيل و جعفر بعضى از فرزندان آن حضرت شهيد شدند و حضرت زين العابدين طفل بود «١» و خسته در خيمه خوابيده بود. قصد او كردند و خواهرانش خود را بر او انداخته، مانع شدند.
و امّ سلمه رضى‌اللَّه عنها كه از امّهات مؤمنين بود، فرمود كه، آن روز كه اميرالمؤمنين حسين را شهيد كردند در مدينه حضرت پيغمبر (ص) را در واقعه ديدم و سر مبارك و محاسن مباركش خاك آلود بود. گفتم يا رسول‌اللَّه! چه مى‌شود تو را؟ فرمود: حالى در مقتل حسين (ع) حاضر بودم. روايت كرده‌اند كه روزى كه آن حضرت را شهيد كردند آفتاب گرفته شد و هيچ رنگ نداشت و شعاع او تيره ب
عاشوراشناسى ٣٦٥ سابقه حلف و پيمان اتحاد ..... ص : ٣٦٠
ود. زهرى گويد: نشانه قتل اميرالمؤمنين حسين (ع) آن بود كه روز قتل آن حضرت هر سنگى كه از بيت‌المقدس برداشتند در شيب آن خون ايستاده بود.
فى الجمله واقعه‌اى در اسلام از اين عظيم‌تر واقع نشده. لعنت خداى تعالى به عدد علم خداى بر هركس باد كه به قصد آن حضرت در آن جنگ حاضر شده. و در آن شريك بوده و بدان راضى بوده بدان راضى باشد؛ و بر آنها كه پدر بزرگوار و جد عالى مقدار و برادر و مادر آن حضرت- عليهم الصلوات و السلام- ظلم و جور كرده و رنجانيدند تا روز قيامت و بدان امر كرده باشد.
روايت كرده‌اند كه هركس از آن بيست هزار كس كه در آن جنگ حاضر شده بود به بدترين وجهى در دنيا هلاك شدند و مختار بن ابى عبيده ثقفى كه يكى از محبان اهل‌بيت بود بعد از اندك زمانى در كوفه خروج كرد و ابراهيم بن مالك اشتر را به جنگ عبيداللَّه زياد فرستاد و ابراهيم عبيداللَّه را بكشت و به دوزخ فرستاد. و در صحاح اخبار آورده‌اند كه سر عبيداللَّه بن زياد را به كوفه آوردند با سرهاى كشتگان لشكر او و در آستانه مسجد كوفه بريختند. مارى پيدا شد به‌غايت مهيب و در ميان آن سرها رفت و تفتيش مى‌كرد تا سر بلند عبيداللَّه را بيافت و از سوراخ بينى او در رفت و از گوش او بيرون آمد و غايب شد. ديگر بعد از اندك زمانى بازگشت. مردم گفتند آمد آمد. همچنان در آمد و به گوش او در رفت و از بينى او بيرون آمد و چند نوبت چنين كرد!