با آغاز عمليات فاز دوم بود كه مى‌بينيم به آسانى حجر بن عدى در مرج عذراء با گروهى از يارانش به شهادت مى‌رسند و يا مسور بن محزمه را مروان بن حكم در زمان حكومت خود بر مدينه، به جرم اينكه به او مى‌گويد: «سخن تو واهى و بيهوده است»، مجازات مى‌نمايد؛ و بعدها وقتى عبدالملك بن مروان وارد مدينه مى‌شود، بر منبر خطابه مى‌خواند و جرأت پيدا مى‌كند كه بگويد: «اگر كسى به من بگويد: «اتّق اللَّه»- از خدا بپرهيز- گردنش را مى‌زنم.» «١» و در نهايت حسين (ع) با چنان وضعى شهيد مى‌شود و آنگاه ابن زياد مردم را در مسجد كوفه جمع كرده تا خبر را به آنان برساند، ضمن سخنرانى از فرزند رسول اللَّه (ص) به عنوان كذّاب بن كذّاب (نستجير باللَّه) ياد مى‌كند و تنها، روشندلى بنام عبداللَّه بن عفيف به او اعتراض مى‌نمايد، كه همانجا كشته مى‌شود. «٢»
اين بلاى استبداد را ابوالاعلى مودودى اينگونه به تصوير مى‌كشد: «در عهد پادشاهى (اموى) وجدان‌ها زندانى گرديدند و زبان‌ها حبس شدند و رسم بر اين شد كه لب بگشاى امّا فقط براى تعريف و تمجيد و در غير اين صورت، مهر سكوت بر لب زن؛ و اگر وجدانتان چنان نيرومند است كه نمى‌توانيد از حق گويى پرهيز كنيد، پس براى بستن و كشتن و تعذيب و شكنجه آماده باشيد.» «٣»
بايد گفت: توفيق جريان نفاق در ساخت اين پروژه سياسى، فرهنگى به مسخ ماهوى امت و سلب اراده از آنان انجاميد، به طورى كه تسليم بى‌چون و چرا در مقابل هر قدرت و قدرتمندى، اصلى مقبول و مورد پذيرش عموم واقع شد. تسليم و سازشى وقيحانه كه براى هر ملّتى جز نابودى و هلاكت نتيجه ديگرى در بر ندارد.
مرحوم شهيد علامه سيد محمد باقر صدر در اين رابطه مى‌نويسد: «اگر امتى تسليم‌ناپذيرى و اراده‌اش را در برابر ظلم و ستم از دست بدهد، بناچار در كوره‌هاى فراعنه در معرض ذوب شدن و تحليل رفتن قرار خواهد گرفت.» «٤»