كافى نيست كه يك ملت را زنده كند)، بلكه حيات ملت به اين است كه آن ملت شخصيتى را در خودش احساس كند. اى بسا ملت‌هاى عالِم كه شخصيت ندارند، و اى بسا ملت‌هاى جاهل كه شخصيت خودشان را حفظ كرده‌اند. اگر الجزايرى‌ها بعد از صد و پنجاه سال مبارزه توانستند استعمار فرانسه را به زانو درآورند و به استقلال برسند، براى اين بود كه در آنها يك حماسه و يك احساس منش وجود داشت. اگر در آن طرف مشرق زمين، ملت ديگرى «١» دارد با قوى‌ترين و ثروتمندترين ملت‌هاى جهان مبارزه مى‌كند، چرا مبارزه مى‌كند؟ آيا عدد يا ثروتش با آنها مبارزه مى‌كند؟ ابداً؛ احساس شخصيت و منش آن ملت مبارزه مى‌كند، مى‌گويد: من تو را به آقايى قبول ندارم، من يا بايد زنده باشم روى پاى خودم باشم و كسى بر من حكومت نكند و يا بايد نباشم.
زينب (سلام اللَّه عليها) و احساس شخصيت‌
در حماسه حسينى آن كسى كه بيش از همه اين درس را آموخت و بيش از همه اين پرتو حسينى بر روح مقدس او تابيد، خواهر بزرگوارش زينب (س) بود. راستى كه موضوع عجيبى است: زينب با آن عظمتى كه از اول داشته است- و آن عظمت را در دامن زهرا (س) و از تربيت على (ع) به دست آورده بود- در عين حال زينبِ بعد از كربلا با زينب قبل از كربلا متفاوت است، يعنى زينب بعد از كربلا يك شخصيت و عظمت بيشترى دارد.
ما مى‌بينيم در شب عاشورا زينب يكى دو نوبت حتى نمى‌تواند جلوى گريه‌اش را بگيرد.
يك بار آن قدر گريه مى‌كند كه بر روى دامن حسين بيهوش مى‌شود و حسين (ع) با صحبت‌هاى خودش زينب را آرام مى‌كند: «لا يَذْهَبَنَّ حِلْمُكَ الشَّيْطانِ» «٢»
خواهر عزيزم! مبادا وساوس شيطانى بر تو مسلط بشود و حلم را از تو بربايد، صبر و تحمل را از تو بربايد. وقتى حسين به زينب مى‌فرمايد كه چرا اين طور مى‌كنى، مگر تو شاهد و ناظر وفات جدم نبودى؟
جد من از من بهتر بود، پدر ما از ما بهتر بود، برادر همين طور، مادر همين طور، زينب با حسين اينچنين صحبت مى‌كند: برادر جان! همه آنها اگر رفتند بالأخره من پناهگاهى غير از تو داشتم، ولى با رفتن تو براى من پناهگاهى باقى نمى‌ماند.