هلاك شده بدبخت و گناهكار مثل يزيد مخالفت مى‌كند، بگذار كشته بشود. شما مى‌گوييد كشته مى‌شوم؛ يكى از اين دو بيشتر نيست: يا زنده مى‌مانم يا كشته مى‌شوم. «فَانْ عِشْتُ لَمْ انْدَمْ» اگر زنده ماندم كسى نمى‌گويد تو چرا زنده ماندى «وَ انْ مُتُّ لَمْ الَمْ» و اگر در اين راه كشته بشوم احدى در دنيا مرا ملامت نخواهد كرد اگر بداند كه من در چه راهى رفتم. «كَفى‌ بِكَ ذُلًّا انْ تَعيشَ وَ تُرْغَما» براى بدبختى و ذلت تو كافى است كه زندگى بكنى اما دماغت را به خاك بمالند. باز مى‌بينيد كه حماسه است.
در بين راه نيز خطابه مى‌خواند و مى‌فرمايد: «الا تَرَوْنَ انَّ الْحَقَّ لا يُعْمَلُ بِهِ وَ انَّ الْباطِلَ لا يُتَناهى‌ عَنْهُ». بعد در آخرش مى‌فرمايد:
انى لا ارَى الْمَوْتَ الا سَعادَةً وَلَا الْحَيوةَ مَعَ الظّالِمينَ الّا بَرَماً. «١»
من مردن را براى خودم سعادت، و زندگى با ستمگران را موجب ملامت مى‌بينم. اگر بخواهم همه سخنان او را بيان كنم طولانى مى‌شود. مى‌پردازم به شب عاشورا و به نكته‌اى اشاره مى‌كنم كه معمولًا به اين نكات كمتر توجّه مى‌كنيم.
زبان به شكايت نگشودن‌
هر كس ديگرى، هر شخصيت تاريخى در شرايطى قرار بگيرد كه حسين بن على (ع) در شب عاشورا قرار گرفت، يعنى در شرايطى كه تمام راه‌هاى قوّت و غلبه ظاهرى بر دشمن بر او بسته باشد و قطعاً بداند كه خود و اصحابش به دست دشمن كشته مى‌شوند، در چنين شرايطى زبان به شكايت باز مى‌كند و اين را تاريخ گواهى مى‌دهد. جملاتى مى‌گويند نظير «تف بر اين روزگار». «افسوس كه طبيعت با من مساعدت نكرد». مى‌گويند وقتى ناپلئون در مسكو دچار آن حادثه شد، گفت: افسو
عاشوراشناسى ٢٧٥ درس‌هاى آموزنده قيام حسينى ..... ص : ٢٧٥
س كه طبيعت چند ساعت با من مخالفت كرد. ديگرى دستش را به هم مى‌زند و مى‌گويد: روى تو اى روزگار سياه باد كه ما را به‌اين شكل درآوردى.
اما حسين بن على اصحابش را جمع مى‌كند چنان كه گويى روحش از هر شخص موفقى بيشتر موج مى‌زند و مى‌فرمايد: