درست است كه خداى متعال، شهدا را در همين دنيا هم زنده نگه مى‌دارد و شهيد به طور قهرى در تاريخ و ياد مردم ماندگار است؛ اما ابزار طبيعى‌يى كه خداى متعال براى اين كار- مثل همه كارها- قرار داده است، همين چيزى است كه در اختيار و اراده ماست. ما هستيم كه با تصميم درست و بجا، مى‌توانيم ياد شهدا و خاطره و فلسفه شهادت را احيا كنيم و زنده نگهداريم.
اگر زينب كبرى‌ (س) و امام سجّاد (صلواةاللَّه عليه) در طول آن روزهاى اسارت- چه در همان عصر عاشورا در كربلا و چه در روزهاى بعد در راه شام و كوفه و خود شهر شام و بعد از آن در زيارت كربلا و بعد عزيمت به مدينه و سپس در طول سال‌هاى متمادى كه اين بزرگواران زنده ماندند- مجاهدات و تبيين و افشاگرى نكرده بودند و حقيقت فلسفه عاشورا و هدف حسين بن على و ظلم دشمن را بيان نمى‌كردند، واقعه عاشورا تا امروز، جوشان و زنده و مشتعل باقى نمى‌ماند.
چرا امام صادق (عليه الصّلاة و السّلام)- طبق روايت- فرمودند كه هر كس يك بيت شعر درباره حادثه‌ى عاشورا بگويد و كسانى را به آن بيت شعر بگرياند، خداوند بهشت را به او واجب خواهد كرد؟ چون تمام دستگاه‌هاى تبليغاتى، براى منزوى كردن و در ظلمت نگهداشتن مسأله عاشورا و كلًا مسأله اهل بيت، تجهيز شده بودند تا نگذارند مردم بفهمند چه شد و قضيه چه بود. تبليغ، اين گونه است. آن روزها هم مثل امروز، قدرت‌هاى ظالم و ستمگر، حداكثر استفاده را از تبليغات دروغ و مغرضانه و شيطنت‌آميز مى‌كردند. در چنين فضايى، مگر ممكن بود قضيه عاشورا- كه با اين عظمت در بيابانى در گوشه‌اى از دنياى اسلام اتفاق افتاده- با اين تپش و نشاط باقى بماند؟ يقيناً بدون آن تلاش‌ها، از بين مى‌رفت.
آنچه اين ياد را زنده كرد، تلاش بازماندگان حسين بن على (ع) بود. به همان اندازه كه مجاهدت حسين بن على (ع) و يارانش به عنوان صاحبان پرچم، با موانع برخورد داشت و سخت بود، به همان اندازه نيز مجاهدت زينب (س) و مجاهدت امام سجّاد (ع) و بقيه بزرگواران، دشوار بود. البته صحنه آن‌ها، صحنه نظامى نبود؛ بلكه تبليغى و فرهنگى بود. ما به اين نكته‌ها بايد توجه كنيم.