اِینجا دو چِیزند. اِین آقا فقط واسطۀ در اثبات است، همِین که اِین برنج را بر‌دارد و در اِینجا قرار بدهد. ولِی اِین برنج، با اِین آقا، دو حقِیقت دارند. اِیشان حِیوان ناطق است و اِین هم برنج است که از مقولۀ گِیاهان و نبات است.

البته در اِین زمان دِیگر نطقِی وجود ندارد به جاِیش هر چه دِیگر مِی‌خواهِید اسمش را بگذارِید. حالا اگر ِیک ناطقِی پِیدا بشود تعجب مِی‌کنِید که از کجا آمده است. مِی‌گوِیند بروِیم ببِینِیم، از کجا آمده و چگونه است؟

معناِی اولِین تعِیّن و آخرِین تنزّل بودن حضرت پِیغمبر صلِی الله علِیه و آله و سلم

نفس پِیغمبر اکرم واسطۀ براِی تجلِی خداست، ِیک تجلِی، که ساِیر تجلِیّات درون اِین تجلِّی است و اِین واسطه است تا آنچه را در کنز مخفِی و غِیب مکنون و مستور وجود دارد به مرحلۀ تعِیّن و ظهور بِیاورد. اگر اِین واسطه نبود دِیگر نه از کوه و جبال خبرِی بود، نه از ارض و سماء خبرِی بود، و نه از شجر و مدر خبرِی بود و نه از حِیوان و انسان و ملائک و مجردات و عقول خبرِی بود، هِیچ خبرِی نبود. آن واسطه، باعث شد که حقاِیق از عالم مکنون به منصّۀ ظهور درآِیند. پس آنچه را که در اِین دنِیا، از سلسلۀ مراتب عقول، ملائکه، ملائکه مادون، عالم ملکوت، ملکوت سفلِی، برزخ و مثال و بعد عالم ماده که اظلم العوالم و أدنِی ‌العوالم هست بروزات و ظهورات آن، واسطه است، ِیعنِی آن واسطه مِی‌آِید و آنچه را که در آن غِیب مکنون است، از خودش اِینها را بروز و ظهور مِی‌دهد. عَلَِی حَسَب مراتِبهم و عَلَِی حسب مراتبِ الاستعدادِ و الشّدةِ و الضعفِ و النورانِیّة که مرتبه عقول بالا و ملائکه و بعد همِین‌طور پاِیِین؛ تا آخر، که آخرِین مرحله، مرتبۀ ماده است.

بنابراِین ما مِی‌توانِیم بگوِیِیم که پِیغمبر اکرم، از ِیک نقطه نظر، اولِین تعِیّن از تعِیّنات الهِی بود که جلوه کرد و اِین حقِیقت ولاِیت محمدِیّه را به وجود آورد که آن حقِیقت ولاِیت محمدِیّه ارتباط بِین پروردگار است و آنچه را که پروردگار در درون خودش، به اصطلاح ما، به عنوان مقام اجمال نگه داشته است آن واسطه مِی‌آِید، و همه را با خودش بِیرون مِی‌آورد.