کمرم را قطعه قطعه کنند. اِین در حالِی بود که اِیشان نسبت به درد، خِیلِی مقاوم بودند اما رنگشان سفِید مِی‌شد و به طور کلِی از حال مِی‌رفتند، خِیلِی مقاوم بودند و اظهار نمِی‌کردند.

اِین نسبت به دردِ دِیسک کمرشان بود و بعد اِیشان اضافه کردند که فلانِی، درد دِیسک من به پاِی اِین سکته قلبِی که حکم ما را برِیدند و محاکمه هم کردند، هِیچ بود. و حکم را بعداً اجرا کردند ِیک دفعه اِین برنامه، پِیش آمد. اِین احکام براِی کِیست؟! براِی کسِی است که چهار سفرش را رفته و در طاقچه گذاشته. براِی پِیغمبر هم، از اِین مسائل مِی‌آمد!! اِینها همه مراتب عبور است، عبور از اِین حالات عجِیب و دقِیقِی که حدّ ِیقفِی ندارد. شما نگاه کنِید به داستان شِیخ حسن خرقانِی که چه خبر است، اِیشان اِین‌طور بود، سوار شِیر شده بود و آن شِیر رام شده بود. او قاب قوسِین را هم طِی کرده بود ولِی اِین کارها چِیست؟ (ما نمِی‌دانِیم!) ِیک مرتاض هندِی هم سوار فِیلش مِی‌شود حالا اِیشان سوار شِیرش شده است. فِیل که بزرگتر است!! لذا انبِیاء گذشته همه در اِین مراتب بودند، ِیعنِی براِی پِیغمبر حالاتِی هست و درجاتِی هست و مکانِی هست که حضرت موسِی اصلاً به فکرش نمِی‌رسد که بخواهد راجع به آن فکر کند ِیا نکند!! حدّ ِیقف ندارد، لذا مقرّبِین هم مراتب دارند.

تا اِینجا سفر اول است که گذشت و تمام شد.

سفر دوم و خصوصِیات آن

سفر دوم: ادراک تعِیّنات اولِیّۀ وجود مطلق است که بروز و ظهورش به واسطه اسماء و صفات کلِیّه است؛ مانند بروز وجود در صفت قهر، بروز وجود و اظهارش در صفت جمال، بروز وجود در صفت علم و امثال ذلک همان‌طورِی که سابقاً بِیان شد مطالبِی هم در اِینجا بر وفق اِین سفر دارِیم.

مرحوم صدر المتألهِین قسمت دوم از اسفار را اختصاص داده‌اند به بحث الهِیّات بالمعنِی الأخص که همِین صفات جلالِیّه و جمالِیّه مِی‌باشد؛ علم، قدرت و حِیات و عوارض و خصوصِیات و لوازمِی‌ که بر اِین بحث‌ها مترتب مِی‌شود. همِین‌طور قسمت چهارم که عبارت است از سِیر در خلق، که تعِیّنات اوصاف