بده. عبد مِی‌گوِید من فقط از ِیک نفر اطاعت مِی‌کنم اِینها مِی‌روند سراغ پدرشان و او را مجاب مِی‌کنند. به اِین وسِیله مِیل پدر را به سمت خودشان سوق مِی‌دهند اِین معناِی به واسطه و بلاواسطه است.

تغِیِیر ذات به واسطۀ اوصاف و ملکات خود و بالعکس

خود ذات به واسطه اوصاف و ملکاتِی که پِیدا مِی‌کند متلوّن و متغِیّر مِی‌شود ِیا به تجرّد جوهرِی، مجرد مِی‌شود و ِیا در جهت مادِی به سمت حِیوانِیّت متوغِّل مِی‌شود. نه اِینکه ذات، دست نخورده در جاِی خود باقِی بماند و هر چه که در خارج است بروزات دِیگرِی است و آن بروزات همه معلول ذات هستند. شما مِی‌بِینِید ِیک ذات در اول امر بسِیار روحانِی و داراِی بهاء و نور است، ده سال دِیگر مِی‌گذرد، اصلا با آن ده سال پِیش کلاًّ تفاوت دارد و چنان متکدِّر شده که حالات ناگوار از او مِی‌بِینِید. عکس آن هم هست، ِیک شخصِی داراِی صفات سِیئه و حالات سِیّئه است ِیک مرتبه انقلابِی در او پِیدا مِی‌شود که بعد از پنج سال اگر او را ببِینِید مِی‌گوئِید اِین، همانِی است که اِین کارها را انجام مِی‌داد؟

دنِیا محلّ فعلِیّت و ظهور ذات است

ذات ِیک جنبه استعدادِیّت محض است و ما نمِی‌توانِیم اِین را از مسائل خارجِی جدا بدانِیم. وقتِی که شما بچه را نگاه مِی‌کنِید، مِی‌بِینِید که اگر اِین بچه در ِیک محِیط خِیلِی مناسبِی بار بِیاِید داراِی روحِیّۀ خوبِی مِی‌شود و اگر در محِیط غِیر مناسب بار بِیاِید داراِی روحِیّۀ دِیگرِی مِی‌شود. به طور کلِی مقام روح و ذات، مقام استعداد است و فعلِیّت آن عبارت است از وارداتِی که بر او وارد مِی‌شود. خود شما مِی‌بِینِید در ِیک مجلسِی وارد مِی‌شوِید متکدّر مِی‌شوِید و در ِیک مجلسِی وارد مِی‌شوِید روحانِی مِی‌شوِید. حالا اگر همِین قضِیه را، شما ادامه بدهِید و توجه به آن نداِی وجدانتان نکنِید و نهِیبِی که وجدان به شما مِی‌زند که از اِین مجالس احتراز کن را توجه نکنِید، بعد از ِیک مدت مِی‌بِینِید که اصلا نه مِیل به عبادت دارِید نه مِیل به مجالس دعا و ذکر دارِید و به طور کلِی تمام اِینها از بِین مِی‌رود.

اِین الآن در مقام امکان استعدادِی ِیا امکان ذاتِی است و باِید دِید چه عاملِی اِین استعداد را، به فعلِیّت مِی‌رساند. البته اِین منافات ندارد با اِینکه آنچه را که به