گلشن اسرار - حسینی طهرانی، سید محمد محسن - الصفحة ٢٣ - تعرِیف حکمت و بِیان مراحل نظرِی و وجدانِی آن
بسم الله الرّحمن الرّحِیم
بِیان علت غائِی خلقت انسان
مقدمه عبارت است از: چکِیدۀ مطالبِی که مؤلِّف در صدد بِیان آن است و هدفِ از تألِیفِ مؤلَّفِ خودش را، در آنجا بِیان مِیکند. چه بسا شده که مخالفِین، همِین مطالب را که مرحوم ملاصدرا در مقدمه آورده است مستمسک، براِی اهداف و نِیّات خودشان قرار دادهاند. اجمالاً اِینکه مرحوم صدرالمتألّهِین در اِین مقدمه، به طور اجمال، آن واقعِیّت فلسفه و حکمت ـ که به تعبِیر آِیۀ قرآن (يُؤْتِي الْحِكْمَةَ مَنْ يَشَاءُ وَمَنْ يُؤْتَ الْحِكْمَةَ فَقَدْ أُوتِيَ خَيْرًا كَثِيرًا)[١] ـ را به عنوان علّت غائِیِ براِی اِیجاد نفس و اِیجاد نوع آدمِی بِیان مِیکند.
”که به واسطۀ استکمال نفس، انسان به اِین رتبۀ اعطاء حکمت مِیرسد که خداوند از او، تعبِیرِ به خِیر کثِیر، آورده است.“
تعرِیف حکمت و بِیان مراحل نظرِی و وجدانِی آن
و حکمت عبارت از اِین است که حقِیقت هستِی و حقِیقت وجود، براِی انسان روشن و آشکار شود؛ و دو مرحله دارد:
مرحلة اول: عبارت است از انکشاف مسائل، لَدَِی الذهن به واسطۀ فکر و ترتِیب مقدّمات از بدِیهِی به نظرِی.
[١]ـ البقرة (٢) صدر آِیۀ ٢٦٩.