فکر کند تا اِینکه اِین مسأله براِی او حل شود و لِیکن دِیگرِی ِیک نگاه که مِی‌کند با ِیک تأمّل کم، اِین مطلب براِیش روشن شده و حلّ مِی‌شود. اِین مربوط به استعداد نفسانِی و ذکاء و مربوط به هوش و استعداد اوست. در اِینجا مسألۀ حدس مسألۀ بسِیار مهمِی است که نفسِ هر شخصِی از نقطه نظر حدس، تا چه حدّ قوِی باشد و باطنش تا چه حدّ از آن، در اِین مطلب مدد بگِیرد.

اِین مطلب در مورد سِیر باطنِی هم، به همِین کِیفِیّت است بلکه هر دوِی اِینها از ِیک مبدأ و ِیک سرچشمه ناشِی مِی‌شود. اِین بِیان مربوط به ذات است اِین مربوط به تجرّد ذاتِی از جهت علِیّت براِی سلوکِ سالک، در مراحل متفاوته و مختلفه و مترتبۀ افعال و صفات و اسماء و بعد، ذات است.

معناِی حکمت متعالِیّه

مرحوم صدر‌المتألّهِین در اِینجا مِی‌فرماِیند: از آنجاِیِی که اِین حکمت، حکمت متعالِیه نامِیده شده است؛ نه جنبه مشّائِی در اِین حکمت لحاظ شده که صرفاً عقلانِی و بحث و نظر صِرف باشد و نه صرفاً جنبۀ اشراقِی لحاظ شده که فقط استمداد از ذوق و کشف و شهود باشد، و نه مسائل مربوط به شرع و وحِی که ِیک جنبۀ حقِیقِی است در اِینجا نادِیده گرفته شود؛ بلکه اِیشان اِین حکمت را با مسائل مختلفه جمع کرده‌اند. از جهت نظرِی؛ بحث در مسائل نظرِی فلسفِی در اِینجا شده و از نظر کشفِی و شهودِی؛ مکاشفات و شهودات و الهامات و واردات قلبِیّه در اِین حکمت مورد استشهاد قرار گرفته است، و همِین‌طور از نقطه نظر انطباق حقائق شرعِیّه و نقلِیّه با مسائل واقعِی و نفس‌الأمرِی؛ از شرع و آِیات قرآن و کلمات و رواِیات و احادِیث پِیغمبر اکرم صلِّی الله علِیه و آله و سلّم، مورد استشهاد و تاِیِید قرار گرفته است. لذا از اِین نقطه نظر؛ حکمت متعالِیّه نامِیده شد ِیعنِی از نظر علوّ و مرتبت شأن؛ در مرتبۀ بالاترِی قرار دارد آن مرتبه‌اِی که دِیگر فوق او مرتبه‌اِی نِیست؛ در اِین کتاب، مرحوم صدرالمتألّهِین اشاره به اِین جهت دارند که آنچه را که براِی ِیک سالک نظرِی، از لحاظ سِیر نظرِی و سِیر عقلِی براِی آن مراتب شهود هست در اِینجا بِیان شده است و قطعاً اِین مراتب نظرِی با مراتب عملِی و مراتب شهودِی قابل تطبِیق است.