ترجمه شرح نهج البلاغه - ابن ميثم بحرانى ت محمدى مقدم و نوايى - الصفحة ٦٥٢ - فرموده است و قريب ما يطرح الحجاب
مىدانيد. اگر آنها را با چشم يقين مشاهده مىكرديد البتّه بىتابى و زارى مىكرديد و سخن دعوت كنندگان به خدا را مىشنيديد و اطاعت مىكرديد. اين ملازمه يقين و اطاعت از امورى است كه برهان بر صحّت آن گواه است و خداوند تعالى به حقيقت آن در قرآن اشاره فرموده است كه: «وَ لَوْ تَرى إِذِ الْمُجْرِمُونَ ناكِسُوا رُؤُسِهِمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ» [١]. اين سخن بدان خاطر است كه سختيهاى آخرت را ديدهاند و زاريشان از اين بابت است. خداوند به آنان پاسخ مىدهد:
«وَ هُمْ يَصْطَرِخُونَ فِيها رَبَّنا أَخْرِجْنا نَعْمَلْ صالِحاً غَيْرَ الَّذِي كُنَّا نَعْمَلُ أَ وَ لَمْ نُعَمِّرْكُمْ ما» [٢].
(٤٩٢٠- ٤٩١٤)
فرموده است: و لكن محجوب عنكم ما قد عاينوا.
اين جمله حضرت براى تالى همين قضيّه شرطيّه متّصله، استثناست. به دليل اين كه چشمان آنها حجاب دارد و نمىتوانند سختيهاى پس از مرگ را ببينند، زارى و بىتابى نمىكنند و اگر هم به زبان قال جزع و فزعى ندارند زبان حالشان زارى و بىتابى خواهد بود.
(٤٩٢٥- ٤٩٢١)
فرموده است: و قريب ما يطرح الحجاب
در اين جمله «ما» مصدريّه است و مبتداى جمله، و قريب خبر آن است و در معنى اشاره دارد به بىاعتبارى بهانهجويى آنها، آن زمان كه به عذاب تهديد شوند، و آنها ندانستن را براى كوتاهى در عمل بهانه قرار مىدهند زيرا بزودى حجاب بدن كنار خواهد رفت و احوال قيامت و سختيهاى روز رستاخيز بر ايشان آشكار مىشود و آن هنگامى است كه آسمان پردههاى خود را از چشم مردم كنار
[١] سوره سجده (٣٢): آيه (١٢): خداوندا اكنون ديديم و شنيديم ما را به دنيا برگردان تا از روى يقين عمل صالح انجام دهيم.
[٢] سوره فاطر (٣٥): آيه (٣٧): آيا به شما فرصت نداديم تا تذكّر انبيا را بشنويد و آيا بيم دهندگان نيامدند؟ اكنون عذاب را تحمّل كنيد كه براى ستمگران ياورى نيست.