وَ لِزَوْجِكَ فَلا يُخْرِجَنَّكُما مِنَ الْجَنَّةِ فَتَشْقى‌ [١]. فاغترّه ابليس ... مرافقة الابرار، مشابه اين آيه است: فَوَسْوَسَ إِلَيْهِ الشَّيْطانُ‌، و فَدَلَّاهُما بِغُرُورٍ.

فباع اليقين بشكّه و العزيمة بوهنه، مانند اين آيه شريفه است: وَ لَقَدْ عَهِدْنا إِلى‌ آدَمَ مِنْ‌. استبدل بالجزل و جلا و بالاغرار ندما، شبيه اين آيه است:

قالا رَبَّنا ظَلَمْنا أَنْفُسَنا وَ إِنْ لَمْ تَغْفِرْ لَنا وَ تَرْحَمْنا لَنَكُونَنَّ مِنَ الْخاسِرِينَ‌ [٢].

ثمّ بسط اللّه فى توبته، شبيه اين آيه است: فَتَلَقَّى آدَمُ مِنْ رَبِّهِ كَلِماتٍ فَتابَ عَلَيْهِ‌ [٣]. و وعده المردّه الى جنّته ...، مانند اين آيه است: قالَ اهْبِطا مِنْها جَمِيعاً بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ فَإِمَّا يَأْتِيَنَّكُمْ مِنِّي هُدىً فَمَنِ‌ [٤]. فأهبطه الى دار البليّة، مانند اين آيه شريفه است. اهْبِطا مِنْها جَمِيعاً.

بحث دوّم- خداوند متعال در موارد متعدّدى از قرآن كريم به خلقت آدم اشاره دارد

و در آيه‌اى مى‌فرمايد: إِنَّ مَثَلَ عِيسى‌ عِنْدَ اللَّهِ كَمَثَلِ آدَمَ خَلَقَهُ مِنْ تُرابٍ‌ [٥] و در جاى ديگر مى‌فرمايد: إِذْ قالَ رَبُّكَ لِلْمَلائِكَةِ إِنِّي‌ [٦] و در آيه ديگرى مى‌فرمايد:

وَ لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ مِنْ صَلْصالٍ مِنْ حَمَإٍ مَسْنُونٍ‌ [٧].

متكلّمان گفته‌اند كه خداوند آدم را بدين صورت آفريد يا به اين دليل كه‌

[١] سوره طه (٢٠): آيه (١١٧): به آدم گفتيم كه شيطان دشمن تو و همسرت مى‌باشد شما را از بهشت بيرون نكند كه بدبخت مى‌شويد.

[٢] سوره اعراف (٧): آيه (٢٣): آدم و حوّا گفتند پروردگارا ما به خود ظلم كرديم و اگر ما را نيامرزى و بر ما رحم نكنى از زيانكاران خواهيم بود.

[٣] سوره بقره (٢): آيه (٣٧): پس آدم از خداى خود كلماتى آموخت كه موجب پذيرفتن توبه او شد.

[٤] طه (٢٠): آيه (١٢٣): شما را از جانب من هدايت مى‌رسد، آن كه از هدايت من پيروى كند نه هرگز گمراه شود و نه شقى و بدبخت گردد.

[٥] سوره آل عمران (٣): آيه (٥٩): مثل عيسى نزد خداوند مانند خلقت آدم است كه او را از خاك آفريد.

[٦] سوره ص (٣٨): آيه (٧١): من بشر را از گل آفريدم.

[٧] سوره حجر (١٥): آيه (٢٦): ما انسان را از گل خشك و تيره‌رنگ آفريديم.