ترجمه شرح نهج البلاغه - ابن ميثم بحرانى ت محمدى مقدم و نوايى - الصفحة ٣٤٦ - فرموده است و منهم الثابتة في الارضين تا لقوائم العرش اكتافهم
كارگردان عالم كون و فساد و وسيله براى آنچه كه در جهان به وجود مىآيد قرار داد. بنا بر اين با اجازه خدا از نظر علمى بر آنچه كه در آسمان و زمين است مسلطاند. بنا بر اين منظور از ثبوت قدمهايشان در بطن زمين كنايه است از ثبوت ادراكاتشان كه به اسم خداوند و دانشى كه عطا فرموده است در كارگردانى اين جهان استقرار يافتهاند و در باطن موجودات نفوذ پيدا كردهاند و از آسمان بلند درگذشتهاند، كنايه از برترى عقلى آنهاست و از كنارههاى آسمان برتر رفتهاند كنايه از اين است كه انديشه عقلى آنها فراتر رفته است.
اين كه امام (ع) فرمود: «شانههاى آنها با قوائم عرش مناسبت دارد مقصودش اين است كه در ثبات و بقا شبيه و مناسب قوائم عرشاند بدين معنى كه تا عرش برپاست آنها ثبات و بقا دارند.
اگر سؤال شود كه آيا براى عرش غير از فرشتگان مذكور پايههايى وجود دارد كه اين دسته از ملائكه مناسب آن پايههايى باشند يا خير؟ در پاسخ مىگوييم كه مطابق اخبار رسيده براى عرش پايههايى است. از امام صادق (ع) از پدرش از جدّش رسول خدا (ص) روايت شده كه فرمود: «ميان هر پايهاى از پايههاى عرش تا پايه ديگر مسافتى است كه هشتاد هزار سال يك پرنده تيز پرواز بپيمايد».
بعضى از محققان گفتهاند عرش داراى هشت پايه است و خداوند تعالى به هر يك از فرشتگان هشتگانه حامل عرش، حمل و اداره كردن يك پايه را سپرده است. پس از دانستن اين موضوع مىگوييم كه احتمال دارد سخن امام (ع) در باره پايههاى عرش اشاره به اين باشد كه چون شانه محلّ شدّت و قوّت است امام (ع) كتف را براى قدرت و قوّتى كه خاصّ هر فرشته است استعاره آورده باشد كه با همان نيرو كارهاى قوائم عرش را عهدهدار هستند. شكّى نيست كه ميان [١]
[١] روى عن جعفر بن محمد الصادق (ع) عن ابيه عن جده (ص) انّه قال: انّ بين قائمين من قوائم العرش و القائمة الاخرى خفقان الطير المسرع ثمانين الف عام.