ترجمه شرح نهج البلاغه - ابن ميثم بحرانى ت محمدى مقدم و نوايى - الصفحة ١٠ - مقدمه مترجمان
فرازهايى از گفتار دانشمندان و يا بهتر بگويم دلباختگان محتوا و زيبايى سخنان امام (ع) را از اين نظر كه مشت نمونه خروار است در اينجا ذكر كنيم.
٣- علامه شهير سيّد هبةالدّين شهرستانى در تعريف نهج البلاغه چنين مىگويد:
«نهج البلاغه كتاب عربيى است كه همانند آفتاب نيمروز در كشور ادبيّات جهان معروف است و صدفى است پر از گوهرهاى نفيس و پر قيمت از سخنان گهربار و كلمات برگزيده پيشواى جهانيان، أمير المؤمنين على (ع) كه ٢٤٢ خطبه و كلام و ٧٨ نامه و نوشته و ٤٨٩ كلمه و سخن را در بردارد كه برگزيدههايى از سخنان نغز و گفتار پر مغز و رسالههايى است كه قلم روان و فيّاض آن حضرت از گوهرهاى درخشان و درهاى گرانبها و شاهوار بجا گذاشته است.»
نويسنده معروف مسيحى استاد امين نخله، خطاب به شخصى كه از وى درخواست كرده بود صد كلمه از سخنان آن حضرت را برگزيند، تا وى به صورت كتابى منتشر سازد مىگويد:
«از من خواسته بودى كه يك صد كلمه از گفتار بليغترين و فصيحترين عرب (ابو الحسن علىّ بن ابى طالب) را انتخاب كنم تا آن را در كتابى منتشر كنى. فعلا از كتابهاى ادبى كه بايد براى اين منظور مورد استفاده قرار گيرد در اختيار ندارم جز چند كتاب كه از جمله انجيل بلاغت (نهج البلاغه) است.
اينك اين كتاب را در دست گرفتهام و صفحاتش را با انگشتانم ورق مىزنم، به خدا قسم نمىدانم چگونه از ميان صدها كلمه گهربار يك صد كلمه آن را انتخاب كنم بلكه از انتخاب يك كلمه از ميان كلمههاى ديگر هم عاجزم، زيرا اين كار درست به اين مىماند كه دانه ياقوتى را از كنار دانه ديگر بردارم سرانجام اين كار را كردم، در حالى كه دستم ياقوتهاى درخشنده را زير و رو مىكرد و چشمانم از پرتو نور آنها خيره شده بود [١].»
علامه شهرستانى از قول يك مسيحى ديگر چنين نقل كرده است: «در سال ١٣٢٨ هجرى، نرسيسيان رئيس منشيان كونسولگرى انگليس كه مردى
[١] به نقل از كتاب پيرامون نهج البلاغه، ص ٥٧.