ترجمه شرح نهج البلاغه - ابن ميثم بحرانى ت محمدى مقدم و نوايى - الصفحة ٢٣٣ - خطبه سيد رضى

براى رسيدن به آن و اين دو لفظ در اين جا استعاره است. و در حقيقت شريعه براى رودخانه و چشمه و امثال آن به كار مى‌رود، و در اين جا بر سخن على (ع) اطلاق شده است. وجه مشابهت اين است كه چنان كه شريعه آب، تشنه را براى آب برداشتن و سيراب شدن به آب مى‌رساند، همچنين سخن امام (ع) مرجعى براى مردم در استفاده از فصاحت مى‌باشد. اگر سيّد رضى به جاى مشرعها و موردها، «مصدرها و موردها» به كار مى‌برد رساتر بود. زيرا كلمه مشرع و مورد يا مترادف‌اند يا نزديك به مترادف، و در رساندن معنا بليغ نيستند. همچنين گفته سيّد رضى در توصيف كلام امام (ع) كه آن منشأ بلاغت و مولد آن مى‌باشد نيز استعاره است. ذهن امام (ع) را به مادر تشبيه كرده و فصاحت را به فرزندى كه از او متولّد مى‌شود.

چهارم- سيّد رضى سخن امام (ع) را كلامى دانسته است كه در آن اثرى از علم الهى و بويى از كلام نبوى است. و فرض اين است كه تمام علم الهى زيبا و نيكوست و كلام امام (ع) را نمونه‌اى از كلام الهى قرار داده است. كلام نبى را معطّر و خوشبو مانند مشك معطر دانسته و كلام امام (ع) را بوى آن تلقّى كرده است. و اين دو تشبيه از تخيّل عقل در زمينه حسّ بينايى و بويايى به وجود آمده است تا به وسيله حسّ بينايى اثر علم الهى، و به وسيله حسّ شامّه بوى كلام نبوى (ص) درك شود و اين جمله به صورت استعاره بالكنايه آمده است. منظور از مسحه (اثر علم الهى) به كنايه آن چيزى است كه عقل آن را از حكمتى كه بدان در قرآن كريم اشاره شده است به اضافه فصاحت از كلام آن حضرت درك كند. و آنچه كه از اسلوب و روش موجود به اضافه فصاحت و حكمت در كلام پيامبر موجود است به كنايه بوى كلام پيامبر (ص) تعبير شده است. بنا بر اين عقل اثر علم الهى، و بوى كلام نبوى را در سخن امام (ع) مى‌بيند و مى‌شنود.

ابو الحسن كيدرى (ره) در اين باره چنين فرموده است: