ترجمه شرح نهج البلاغه - ابن ميثم بحرانى ت محمدى مقدم و نوايى - الصفحة ٦٥٠ - شرح

امّا خفيف‌ترين و نازك‌ترين حجاب، حجاب كسانى است كه گوششان را در مسير اوامر و نواهى خداوند به كار مى‌گيرند و در تصفيه باطن و جلا دادن ضميرشان همّت مى‌گمارند و حجاب غفلت و بى‌خبرى را از خود دور مى‌سازند. بر آنها خورشيد معارف الهى نور افشانى مى‌كند و در وادى دلهاشان آبهاى بخشش پروردگار جريان مى‌يابد و به هر كس به اندازه قابليّتش فيض مى‌بخشد.

اين گروه هر چند در رفع حجاب و پاكسازى آلودگيهاى باطل از نفوسشان كوشيده‌اند ولى تا زمانى كه در اين بدن قرار داشته باشند در پرده‌اى، هر چند نازك و ضعيف، از حجابهاى جسمانى قرار دارند. ميان اين دو مرتبه (ضخيم‌ترين و نازكترين حجاب) درجاتى از حجاب كم و زياد وجود دارد و تفاوت مردم در درك انوار علم و تأثير پذيرى از معارف الهى و آگاهى بر رموز دين، به تفاوت اين حجاب بستگى دارد. و بر حسب تفاوت همين حجابها وارد شدن در آتش جهنم تفاوت پيدا مى‌كند. چنان كه خداوند تعالى فرموده است: «وَ إِنْ مِنْكُمْ إِلَّا وارِدُها» [١].

هيچ انسانى از آلودگيهاى اين حجابها نجات نمى‌يابد مگر اين كه از اين بدن رها شود و آن را به دور افكند. در اين صورت است كه خداوند تعالى فرموده است: «يَوْمَ تَجِدُ كُلُّ نَفْسٍ ما عَمِلَتْ مِنْ خَيْرٍ مُحْضَراً وَ ما عَمِلَتْ مِنْ سُوءٍ تَوَدُّ لَوْ أَنَّ بَيْنَها وَ بَيْنَهُ أَمَداً» [٢].

بنا بر اين هر خوبى و بدى كه براى خود آماده كرده و به مقتضاى استعدادش آن را به دست آورده به (عين اليقين) مشاهده مى‌كند امّا مشاهده اين امور قبل از جدايى روح از بدن چنان كه بايد ممكن نيست زيرا بدن مانع آن‌

[٢] سوره آل عمران (٣): آيه (٣٠): هر نفسى هر آنچه را از خير انجام داده حاضر مى‌يابد و هر چه بدى انجام داده آن را مى‌بيند و آرزو مى‌كند كه ميان او و اعمال بدش فاصله زيادى باشد.