ترجمه شرح نهج البلاغه - ابن ميثم بحرانى ت محمدى مقدم و نوايى - الصفحة ٣٣١ - بحث سوم - فرشتگان داراى انواع فراوان و مراتب متفاوتى به شرح زير مىباشند

هستند كه تنظيم كارهاى كرسى و آسمانهاى هفتگانه را بر عهده دارند. توضيح اين كه كرسى و آسمانها به منزله بدن آن فرشتگان است و اينها اشخاصى هستند كه با بدنهايشان عرش را بالاتر از فرشتگان ديگر حمل مى‌كنند.

امّا فرشتگان گرداگرد عرش الهى ارواحى هستند كه حامل كرسى و گماشته و مسلّط بر آن مى‌باشند. فرشتگان آسمانها ارواحى هستند كه بر آسمانها گماشته شده‌اند و كارهاى آسمان از حركت و اراده به اذن خداوند متعال در اختيار آنهاست.

همچنين فرشتگان عناصر، كوهها، درياها، صحراها، خشكيها و ديگر تركيبات از معدن و نبات و حيوان هر يك با اختلافى كه دارند بر انجام فعل مخصوصى موكّل‌اند.

در باره فرشتگان حافظ و نويسندگان كرام چند قول آمده است به ترتيب زير:

١- بعضى گفته‌اند خداوند متعال طبايع متضاد را مخلوط و عناصر بيگانه با يكديگر را در هم آميخت و از اين آميزش و خلط، آمادگى فراهم شد كه نفس مدبّر و قواى حسّيه محرّكه را بپذيرد. بنا بر اين منظور از فرشتگان حافظى كه خداوند آنها را فرستاده است همين نفوس و قوايى است كه طبيعت را در آميختگى و ويژگى اعمالشان حفظ مى‌كنند و آنچه را كه در الواح خود مى‌نگارند صورت كارهايى است كه نفوس انجام مى‌دهند تا در روز قيامت بر عليه خود آنها شهادت دهند، چنان كه خداوند تعالى فرموده است: يا مَعْشَرَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ أَ لَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌ مِنْكُمْ يَقُصُّونَ عَلَيْكُمْ آياتِي وَ يُنْذِرُونَكُمْ‌ [١].

معقّباتى كه از پيش رو و پشت سر حافظ انسانند همينها هستند. بنا به قولى حفظه براى بندگان غير از حفظه عليه آنها مى‌باشند و كاتبان نيز دو دسته‌اند.