ترجمه شرح نهج البلاغه - ابن ميثم بحرانى ت محمدى مقدم و نوايى - الصفحة ١٣٢ - فصل دوم - اقسام نظم

«به وسيله ما از ظلمت شرك نجات يافتيد. كر باد گوشى كه سخن حق را نشنود [١]».

وجه ششم اقتباس: اقتباس عبارت است از ضميمه كردن كلمه يا آيه‌اى از قرآن براى زينت بخشيدن به نظام سخن. مانند سخن ابن شمعون به هنگام موعظه: «بر محرمات صبر كنيد و در انجام واجبات پا بر جا باشيد و آماده وظايف خود باشيد و در خلوت از خدا بترسيد تا درجات شما را بالا ببرد» [٢].

وجه هفتم تمليح: تمليح آن است كه در ضمن كلام به مثل متداول و يا شعر كميابى اشاره شود، مانند سخن على (ع) كه در خطبه شقشقيه شعر اعشى را مثل آورده است:

(حضرت روزهاى دوران پيامبر و روزهاى بركنارى خود از خلافت را متذكر مى‌شود).

وجه هشتم ارسال دو مثل: كه عبارت است از جمع كردن ميان دو مثل مانند سروده شاعر:

وجه نهم لفّ و نشر: لفّ و نشر عبارت است از اين كه دو كلمه را در دو جمله به ترتيب پشت سر هم بياورى و سپس تفسير آن را با اطمينان به اين كه شنونده تشخيص مى‌دهد يكجا بياورى مانند سخن خداوند متعال: «وَ مِنْ رَحْمَتِهِ جَعَلَ‌

[٢] ابن شمعون چهار كلمه: اصبروا، صابروا، رابطوا و اتقواللّه را از آيه ١٩٩ سوره آل عمران اقتباس كرده است.

[٣] بسيارى فرق است ميان روزى كه به رنج و سختى گرفتار شده‌ام و روزى كه در ناز نعمت بوده‌ام.

[٤] آگاه باشيد هر چيزى جز خدا باطل است و هر نعمتى ناگزير از بين مى‌رود.