آسمانى كه جنّ از آن خبر مى‌دهد و به آن دسترسى پيدا مى‌كند آسمان حكمت و شريعتى است كه در مفهوم آسمان مستتر است. مفسّران گفته‌اند منظور از نقل اين عبارت از جنّيان در قرآن «لمسّهم لها» اين است كه آنها امر شريعت را در آغاز ظهور متوجّه بوده‌اند، ولى صحّت اين كه حكمت را بياموزند و اظهار و تعليم و تعلّم كنند، چنان كه قبل از ظهور شريعت داشته‌اند، روشن نيست. و منظور از اين گفته جنّيان كه در قرآن نقل شده. فَوَجَدْناها مُلِئَتْ حَرَساً شَدِيداً وَ شُهُباً [١]، حافظان شريعت كه علماى شريعت و پادشاهان صالحى كه حقيقت شريعت و قوانين آن را نگهبانى مى‌كنند مى‌باشند و منظور از اين گفته جنيّان كه در قرآن نقل شده: وَ أَنَّا كُنَّا نَقْعُدُ مِنْها مَقاعِدَ لِلسَّمْعِ‌ [٢]، اين است كه قبل از ظهور شرايع، حكمت را درس مى‌گفته و مى‌آموخته‌اند، و بر آنها ايراد و مانعى نبوده است. و اين سخن آنها كه: فَمَنْ يَسْتَمِعِ الْآنَ يَجِدْ لَهُ شِهاباً رَصَداً [٣] اشاره به اين است كه هر يك از جنيّان كه از شريعت اعراض كند و در مقابل آن اظهار حكمت كند از دست نگهبانان دين و حافظان شريعت شهابى را دريافت مى‌كند كه او را ادب كند و بسوزاند.

دوّمين دسته جنّيانى هستند كه مخالف شريعت و نواميس الهى و تابع قوا و مقتضاى طبيعت خود مى‌باشند. اينان شياطين جنّ و پيروان شيطان هستند.

سوّمين دسته از جنّيان نادانانى هستند كه ظاهر شريعت را گرفته و به آن عمل مى‌كنند اينان مسلمانانى از انس هستند.

چهارمين دسته، نفوس نادانى هستند كه شريعت و عمل به آن را ترك كرده و تابع مقتضاى طبيعى خود هستند، اينان شياطين انس هستند.

[١] سوره جن (٧٢): آيه (٨): آسمان را ديديم كه از نگهبانان سرسخت و شهابها پر شده بود.

[٢] سوره جن (٧٢): آيه (٩): ما پيش از اين به استراق سمع در آسمانها مى‌نشستيم اما اكنون هر كس بخواهد استراق سمع كند شهابى را در كمين خود مى‌يابد.

[٣] سوره جن (٧٢): آيه (٩): ما پيش از اين به استراق سمع در آسمانها مى‌نشستيم اما اكنون هر كس بخواهد استراق سمع كند شهابى را در كمين خود مى‌يابد.