احسن القصص - مُهری، محمد جواد - الصفحة ٤٤
جمع این دو آیه و برخی آیات دیگر مثل آیۀ شریفه: «شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِی أُنْزِلَ فِیهِ الْقُرْآنُ»[١] نشان میدهد که قرآن کریم به صورت دفعی در شب مبارک قدر نازل شده است.
٢.تاریخ و شأن نزول آیات، نشانگر آن است که قرآن به صورت تدریجی و در طی بیست و سه سال نازل شده است.
آیاتی از قرآن نیز بر نزول تدریجی اجزای آن تصریح دارند، مثل: «وَقُرْآناً فَرَقْناهُ لِتَقْرَأَهُ عَلَی النَّاسِ عَلی مُکْثٍ وَنَزَّلْناهُ تَنْزیلا؛ قرآن را متفرق نازل نمودیم تا آن را به تدریج دریافت کنی و به تدریج بر مردم تلاوت نمایی»[٢].
بنابراین، ظاهر آیات در مسئله کیفیت نزول قرآن، متفاوت است، یعنی برخی از آنها بر نزول دفعی و یکبارۀ قرآن و بعضی دیگر بر نزول تدریجی آن دلالت دارند.
علامه طباطبایی(ره) بعد از این که بر دو نزول دفعی و تدریجی قرآن تأکید نموده، در مورد نزول دفعی میگوید:
تعبیر نازل شدن یک پارچه (دفعی) به اعتبار آن است که این کتاب ماورای آن چه ما با درک خود میفهمیم حقیقت دیگری دارد که به لحاظ آن حقیقت، امری واحد و غیرتدریجی است و به صورت انزال (دفعی) فرو آمده است، نه تنزیل (تدریجی).
این مطلب از آِيات نیز استفاده میشود:
چون در قرآن آمده است: «کِتابٌ أُحْکِمَتْ آیاتُهُ ثُمَّ فُصّلَتْ مِنْ لَدُنْ حَکیمٍ خَبیرٍ»[٣].
[١] . سوره بقره/ ١٨٥.
[٢] . سوره اسراء/ ١٠٦.
[٣] . سوره هود/ ١.