قبل از این که موسی علیه السلام برای مناجات با خدای سبحان و نزول تورات از شهر بیرون رود، مردم را در جریان گذاشته بود که غایب بودن وی از آنها سی روز طول می‌کشد، وقتی که به موسی دستور داده شد که ده روز دیگر بماند، در مجموع چهل روز گردید.

و بازگشتن موسی علیه السلام ده روز به تأخیر افتاد، بنی‌اسرائیل گفتند: موسی علیه السلام به وعده‌ای که به ما داده بود، عمل نکرد.[١]

اینجا بودکه اندیشه شرارت‌وتبهکاری در درون سامری[٢] برانگیخته شد، از آن فرصت استفاده کرد و در غیاب موسی علیه السلام و از زمینه‌ای که در میان بنی‌اسرائیل (تمایل به بت‌پرستی) وجود داشت، سوءاستفاده کرد و قسمتی از زر و زیوری که زنان بنی‌اسرائیل از مصر با خود آورده بودند، از آنان گرفت و آنها را در آتش ذوب کرد و از آنها قالب گوساله‌ای ریخت و به شیوۀ خاصی آن را ساخت که هرگاه در آن باد دمیده می‌شد، از دهان آن، صدایی مانند صدای گوساله خارج می‌شد.

سپس اعلام کرد: موسی دروغگو است، دیگر هرگز به سوی شما باز نمی‌گردد،

[١] . تفسیر برهان ، ج ٢ ، ص ٣٣ ؛ نورالثقلین ، ج ٢، ص ٦١.

[٢] . اصل لفظ سامری در زبان عبری، «شمری» است و از آنجا که معمول است، هنگامی که الفاظ عبری به لباس عربی در می‌آیند، حرف «شين» به حرف «سین» تبدیل می‌گردد، چنانکه «موشی» به «موسی» و یشوع به «یسوع» تبدیل می‌شود. بنابراین؛سامری نیز منسوب به «شمرون» بودند و شمرون فرزند «یشاکر» چهارمین نسل یعقوب است (اعلام قرآن ، ص ٣٥٩).

گویند وی از طلایه داران سپاه موسی علیه السلام بود، او همان موسی بن ظفر است (بعداً به نام سامری معروف شد) که در ماجرای درگیری او با آن فرد قِبطی در مصر، موسی علیه السلام به کمک او شتافت و قبطی را کشت، سامری با اینکه سابقه انقلابی داشت و از یاران موسی علیه السلام بود، پس از پیروزی موسی علیه السلام ، جز منافقین گردید و با استفاده از نقاط ضعف بنی‌اسرائیل توانست چنان فتنه عظیمی که سبب گرایش اکثریت قاطع مردم به بت‌پرستی بود ایجاد کند و سرانجام کیفر این خودخواهی و فتنه‌انگیزی خود را نیز در همین دنیا دید.