نام پدرش «متی» از عالمان و زاهدان وارسته و شاکر بود، به همین جهت خداوند به حضرت داوود علیه السلام وحی کرد که همسایه تو در بهشت، متی پدر یونس علیه السلام است[١] و نام مادرش «تنجیس» بود.[٢]

وی از ناحیۀ پدر از نواده‌های حضرت هود علیه السلام و از ناحیه مادر از بنی‌اسرائیل بود.[٣] و به خاطر اینکه در شکم ماهی قرار گرفت با لقب «ذوالنّون و صاحب الحوت» از او یاد شده.[٤]

ابن بابویه گفته است:

یونس علیه السلام را برای آن یونس علیه السلام گفته‌اند، که چون برقومش غضب‌کرد وازمیان ایشان بیرون‌رفت، به پروردگار خود اُنس‌گرفت، و چون به سوی قوم برگشت مونس ایشان گردید.[٥]

دربارۀ سال‌های آخرعمرحضرت یونس علیه السلام و مدفن آن حضرت، خبر موثّقی در دست نیست، اما بقاع متعدّدی در فلسطین، عراق و لبنان به آن پیامبر خدا نسبت داده شده است.

١. در شهرک حَلحولیه واقع در ٤ کیلومتری شمال الخلیل فلسطین، بقعه‌ای است که آن را مزار حضرت یونس علیه السلام می‌دانند.

٢. در روستای ساحلی «جِیِه» در جنوب لبنان نیز مقام و مقبره‌ای به حضرت یونس علیه السلام منسوب است.

٣. مزار دیگری منسوب به حضرت یونس علیه السلام در شهر موصل در ٤٠٠ کیلومتری شمال بغداد قرار دارد.

[١] . ارشاد القلوب ،ج ١، ص ٣١٢ ؛ حیوه القلوب ، ج ١،ص ٤٦٥ ؛ تنبیه الخواطر ، ج ١ ، ص ١٨.

[٢] . قصص قرآن یا تاریخ انبیاء سلف ، ج ٣ ، ص ٣٩٧.

[٣] . تاریخ انبیاء ، ص ٦٨٦ ؛و بعضی او را از نوادگان حضرت ابراهیم علیه السلام دانسته‌اند (تفسیرآلوسی ، ج ٧ ، ص ١٨٤).

[٤] . قاموس قرآن ، ج ٧ ، ص ٢٧٥ ؛ دائره المعارف قرآن کریم ، ص ٦٧٢.

[٥] . حیوه القلوب ، ج ١ ، ص ٤٥٩.